Hint bilişim devleri, Nisan-Haziran 2025 dönemini kapsayan mali ilk çeyrekte, küresel ekonomik belirsizlik ve yapay zeka (AI) dönüşümünün geleneksel BT hizmetlerine olan talebi baskılaması nedeniyle hayal kırıklığı yaratan sonuçlar açıkladı. Sektörün öncü şirketlerinden Tata Consultancy Services (TCS), Infosys ve HCL Technologies, açıkladıkları bilançolarda gelir büyümesinde yavaşlama ve kar marjlarında daralma sinyali verdi. Özellikle TCS'nin dolar bazlı geliri yıllık bazda yalnızca yüzde 2 artarken, Infosys'in büyüme tahminini aşağı çekmesi piyasalarda tedirginlik yarattı.
Yapay zeka rüzgarı geleneksel iş modellerini sarsıyor
Hint BT sektörü, 2023'ün son çeyreğinden itibaren hızlanan yapay zeka odaklı dönüşümün etkilerini derinden hissediyor. Müşteriler, özellikle bankacılık, finansal hizmetler ve sigorta (BFSI) gibi ana pazarlarda, operasyonel maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak için yapay zeka çözümlerine yönelirken, geleneksel yazılım bakımı ve iş süreci yönetimi hizmetlerine olan talep belirgin şekilde azalıyor. Analistlere göre, şirketlerin yapay zeka pilot projelerinden üretim aşamasına geçişi beklenenden yavaş seyrediyor, bu da kısa vadede gelirlerde dalgalanmaya yol açıyor. Öte yandan, bu dönemde yapay zeka altyapısı ve danışmanlık hizmetlerine yönelik anlaşmalar artsa da, birim fiyatlar düştüğü için toplam gelir büyümesi sınırlı kalıyor.
Infosys CEO'su Salil Parekh, yayınladığı mesajda "Müşterilerimizin harcama öncelikleri temel altyapıdan daha stratejik ve yenilikçi alanlara kayıyor" ifadesini kullanarak, şirketin yapay zeka ve bulut hizmetleri portföyünü genişlettiğini ancak bu dönüşümün gelir artışına dönüşmesinin birkaç çeyrek alabileceğini belirtti. Ayrıca, trilyon dolarlık küresel BT pazarında söz sahibi olan Hint şirketleri, yapay zekanın yarattığı fırsatları yakalamak için insan kaynaklarını da yeniden yapılandırıyor. Genç mühendislerin yapay zeka ve veri bilimi alanlarında eğitilmesine öncelik verilirken, geleneksel yazılım geliştirme rolleri giderek azaltılıyor.
Küresel belirsizlik ve jeopolitik riskler büyümeyi sınırlıyor
Yapay zeka dönüşümünün yanı sıra, küresel ekonomideki yavaşlama, yüksek faiz oranları ve jeopolitik gerilimler de müşteri harcamalarını olumsuz etkiliyor. Özellikle ABD ve Avrupa'daki teknoloji şirketleri, Çin'le artan ticaret savaşları ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle yeni projelere onay vermekte temkinli davranıyor. Bu ortamda, Infosys beklentilerin altında bir çeyreklik büyüme bildirirken, HCL Technologies'in kuzey Amerika gelirleri düşüş gösterdi. Şirketlerin yıl sonu için verdikleri rehberlikler de düşük tek haneli büyüme öngörüyor ve bu, sektörün 2025'in ikinci yarısına kadar istikrarlı bir toparlanma yaşamayacağını işaret ediyor.
Öte yandan, söz konusu BT firmalarının Hindistan'ın hizmet ihracatındaki payı yüzde 30'u aştığı için, sektördeki yavaşlama ülkenin döviz gelirleri ve borsa performansı üzerinde de doğrudan etkili. Hindistan Merkez Bankası (RBI), sektörün büyümesine ilişkin beklentilerini aşağı çekti ve bu da ülkede işsizlik endişelerini artırdı. Buna rağmen, bazı uluslararası danışmanlık şirketleri, yapay zekanın önümüzdeki 3-5 yıl içinde Hint BT sektörü için yeni bir büyüme dalgası yaratabileceğini, ancak bu geçişin acısının kısa vadede hissedileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hint BT firmalarındaki bu yavaşlama, Türkiye'nin de parçası olduğu gelişmekte olan ülke yazılım sektörleri açısından iki yönlü bir sinyal taşıyor. Birincisi, küresel teknoloji talebinin yapay zeka odaklı dönüşümden ve ekonomik durgunluktan nasıl etkilendiğini göstermesi, Türk yazılım şirketlerinin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. İkincisi, Hindistan'daki yavaşlamanın bir kısım yazılım ihracatını daha düşük maliyetli alternatiflere (Türkiye, Doğu Avrupa ülkeleri gibi) yönlendirme potansiyeli, Türk BT sektörü için bir fırsat yaratabilir. Ancak, Türkiye'nin enflasyon ve döviz kuru istikrarsızlığı gibi yapısal sorunları bu fırsatı değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Kısacası, Hint BT devlerinin içinde bulunduğu dönüşüm, küresel teknoloji ekosistemindeki kırılganlığı teyit ederken, Türk şirketlerinin de yapay zeka yetkinliklerini artırarak rekabet gücünü koruması gerektiğini ortaya koyuyor.
