Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin liderliğindeki Bharatiya Janata Partisi (BJP) ve koalisyon ortakları, Bangladeş ile olan kara sınırının neredeyse tamamına yakınını kapsayan eyaletlerde yönetimi ele geçirdi. Politika Araştırmaları Merkezi'nden (CPR) Rahul Verma'nın analizine göre, bu durum iki ülke arasındaki sınır güvenliği, ticaret ve göç politikalarında önemli değişimlere yol açabilir. Hindistan'ın kuzeydoğu eyaletleri Assam, Meghalaya, Tripura ve Mizoram, toplamda 4096 kilometrelik Bangladeş sınırının büyük bölümünü oluşturuyor. Bu eyaletlerin tamamında BJP veya müttefik partiler iktidarda. Son olarak Tripura'da 2023 yılında düzenlenen yerel seçimleri BJP kazanarak sınır hatlarındaki siyasi hakimiyetini pekiştirdi.
Gelişmenin Arka Planı: Sınır Güvenliği ve Ticari Bağlantılar
Hindistan ile Bangladeş arasındaki sınır, tarihsel olarak göç, kaçakçılık ve insan ticareti gibi sorunlarla gündeme geliyor. 2015 yılında imzalanan sınır anlaşmasıyla her iki ülke, toprak değişimi ve sınırın netleştirilmesi konusunda önemli adımlar attı. Ancak, BJP'nin sınır eyaletlerindeki yükselişi, özellikle göçmenlik politikalarında daha sert önlemler alınmasına yol açabilir. Örneğin, Assam'da 2019'da kabul edilen Ulusal Vatandaşlık Kaydı (NRC) ve 2020'deki Vatandaşlık Değişikliği Yasası (CAA), bu eyaletteki etnik ve dini gerilimleri artırdı. Bangladeş, bu yasaların ülkesinden göç eden Müslüman azınlıkları hedef aldığını savunuyor. Öte yandan, Hindistan ile Bangladeş arasındaki ticari ilişkiler son yıllarda güçlenmiş durumda. İki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi 15 milyar doları aşarken, Bangladeş Hindistan'ın en büyük ticaret ortaklarından biri haline geldi. Ancak sınır bölgelerindeki siyasi hakimiyet, bu ticari bağların önünde yeni engeller oluşturabilir. Özellikle transit geçiş ve lojistik anlaşmalarının uygulanması, bölgesel yönetimlerin iş birliğine bağlı.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Güney Asya Dengesi
Hindistan'ın Bangladeş sınırındaki siyasi hakimiyeti, yalnızca ikili ilişkileri değil, aynı zamanda Güney Asya'nın jeopolitik dengesini de etkiliyor. Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina, göreve geldiği 2009'dan bu yana Hindistan ile yakın ilişkiler kurdu. Hasina yönetimi, Hindistan'ın kuzeydoğusundaki terör gruplarına karşı iş birliği yaparken, ekonomik entegrasyonu da teşvik etti. Ancak, BJP'nin sınır hattındaki gücü, bu dengeleri değiştirebilir. Özellikle Assam ve Tripura gibi eyaletlerde artan Hindu milliyetçiliği, Bangladeş'teki Müslüman çoğunluğun kaygılarını artırıyor. Aynı zamanda, Çin'in Bangladeş'e yönelik artan yatırımları ve Kuşak Yol Projesi kapsamındaki altyapı girişimleri, Hindistan'ı endişelendiriyor. Bu nedenle Modi yönetimi, Bangladeş ile ilişkilerde dengeyi korumak zorunda. Sınır güvenliğini sıkılaştırmaya çalışırken, ekonomik iş birliğinden ödün vermemeye çalışıyor. Bölgesel düzeyde ise bu gelişme, Hindistan'ın komşularıyla olan ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ediyor. Nepal, Butan ve Myanmar ile olan sınır benzerlikleri de dikkate alındığında, Hindistan'ın sınır politikalarındaki bu dönüşüm, tüm bölgeyi etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye-Hindistan ve Türkiye-Bangladeş ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, Güney Asya'da artan nüfuz mücadelesinde her iki ülkeyle de ilişkilerini çeşitlendirmeye çalışıyor. Bangladeş, Türkiye'nin bölgedeki önemli ticaret ortaklarından biri olup, savunma ve tekstil alanlarında iş birliği yapılıyor. Hindistan ise son dönemde Türkiye ile savunma sanayiinde yeni ortaklıklara yönelmiş durumda. Sınır bölgelerindeki siyasi değişim, özellikle transit ticaret yollarının güvenliğini etkileyebilir. Türkiye, Orta Asya ve Güney Asya arasındaki bağlantıyı güçlendirmek için Hindistan ve Bangladeş ile iş birliğine önem veriyor. Bu nedenle istikrarlı bir sınır yönetimi, Türkiye'nin bölgesel ticaret hedefleri açısından da olumlu olacaktır.
