Hindistan ile Birleşik Krallık arasında yıllardır süren müzakerelerin ardından imzalanması beklenen Serbest Ticaret Anlaşması (STA), iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri köklü biçimde değiştirmeye hazırlanıyor. Anlaşma kapsamında Hindistan'dan İngiltere'ye ihraç edilen tekstil, ilaç ve mücevherat gibi ürünlerde sıfır gümrük vergisi uygulanması; buna karşılık İngiltere'den gelen viski, otomobil ve lüks tüketim mallarında da benzer indirimlere gidilmesi öngörülüyor. Ayrıca anlaşma, Hindistanlı profesyonellerin Birleşik Krallık'ta çalışma ve oturma koşullarını kolaylaştıracak düzenlemeler de içeriyor.
Anlaşmanın Arka Planı ve Kapsamı
Hindistan ile Birleşik Krallık arasındaki ticaret hacmi 2023 yılı itibarıyla yaklaşık 40 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Taraflar, bu rakamı 2030 yılına kadar 100 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor. Müzakerelerin en kritik başlıkları arasında tarifelerin kaldırılması, hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi ve fikri mülkiyet haklarının korunması yer alıyor. Hindistan, İngiltere'nin yüksek gümrük vergileri uyguladığı otomobil ve viski sektörlerinde önemli tavizler koparmayı başardı. Özellikle İskoç viskisine uygulanan yüzde 150'ye varan vergilerin kademeli olarak sıfırlanması, İngiliz damıtımevleri için büyük bir pazar anlamına geliyor. Buna karşılık Hindistan, ilaç ve yazılım gibi hizmet ihracatında İngiltere'den daha esnek vize politikaları talep ediyor.
Anlaşmanın en dikkat çekici unsurlarından biri, Hindistanlı profesyonellere yönelik çalışma izinlerinin kolaylaştırılması. Birleşik Krallık'ta halihazırda yaklaşık 1.5 milyon Hint kökenli kişi yaşıyor ve bu topluluk, İngiltere ekonomisinde önemli bir rol oynuyor. Yeni düzenlemeyle birlikte Hindistanlı mühendis, doktor ve BT uzmanlarının İngiltere'de çalışması daha kolay hale gelecek. Ancak İngiltere'deki işçi sendikaları, bu durumun yerel işgücü piyasasında ücret baskısına yol açabileceği endişesini taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu anlaşma, yalnızca iki ülke arasındaki ticareti değil, aynı zamanda küresel ticaret dengelerini de etkileme potansiyeline sahip. Hindistan, İngiltere ile yapacağı STA sayesinde Avrupa pazarına daha kolay erişim sağlarken, İngiltere de Brexit sonrası Asya-Pasifik bölgesine açılan kapısını güçlendiriyor. Anlaşma, Hindistan'ın Çin'e alternatif bir ticaret ortağı olarak konumlanmasına da katkı sağlayabilir. Ayrıca İngiltere, Hint Okyanusu'ndaki stratejik çıkarlarını korumak için Hindistan ile bağlarını derinleştirmeyi hedefliyor.
Uzmanlar, anlaşmanın hayata geçmesi durumunda Hindistan'ın tekstil, deri ve mücevherat gibi emek yoğun sektörlerinde istihdam artışı beklenirken, İngiltere'de ise finans ve sigorta hizmetlerinin yanı sıra yüksek teknolojili imalatın canlanacağını öngörüyor. Ancak her iki ülkede de bazı sektörlerin olumsuz etkilenmesi söz konusu. Örneğin Hindistanlı çiftçiler, İngiliz süt ürünlerinin ucuzlaması nedeniyle rekabet güçlerini kaybedebilir. Benzer şekilde İngiliz otomotiv sektörü, Hindistan'dan gelecek ucuz parçalarla yerli üreticilerin zor durumda kalabileceğinden endişe ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan-İngiltere STA'sı, Türkiye'nin her iki ülkeyle olan ticari ilişkileri açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, özellikle tekstil ve otomotiv yan sanayiinde Hindistan ile rekabet halinde olduğu için, bu anlaşma sonrası Hindistan'ın Avrupa pazarında daha avantajlı hale gelmesi Türk ihracatçıları için bir tehdit oluşturabilir. Öte yandan Türkiye, İngiltere ile 2024 yılında güncellediği STA'nın ardından, Hindistan ile de benzer bir anlaşma için girişimlerde bulunabilir. Küresel tedarik zincirlerinde yaşanan dönüşüm, Türkiye'yi Hindistan ile daha yakın ekonomik iş birliğine yönlendirebilir. Bu bağlamda, anlaşmanın bölgesel ticaret dinamiklerini değiştirme potansiyeli, Türkiye'nin dış ticaret politikasında çeşitlendirme stratejisini hızlandırabilir.
