Fransız diplomatik kaynaklar, Hindistan'ın önümüzdeki dönemde Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak amacıyla oluşturulan uluslararası girişime davet edilecek ülkeler arasında yer almasının beklendiğini açıkladı. Bu gelişme, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron arasında yapılacak görüşme öncesinde gündeme geldi. Hindistan Dışişleri Bakanlığı Batı Sekreteri Sibi George, iki lider arasındaki zirvede Batı Asya da dahil olmak üzere tüm bölgesel konuların ele alınacağını belirtti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol arzının yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir su yoludur ve son yıllarda artan güvenlik riskleri nedeniyle uluslararası toplumun dikkatini çekmektedir.
Hürmüz Boğazı Güvenlik Girişiminin Arka Planı
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan ve dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçiş güzergâhı olan kritik bir noktadır. 2019 yılında ABD ve müttefikleri, İran'ın bölgede artan askeri faaliyetleri ve tankerlere yönelik saldırıları sonrasında Uluslararası Deniz Güvenliği Yapısı (IMSC) adlı bir girişim başlatmıştır. Ancak Fransa, Avrupa merkezli farklı bir güvenlik yapısı oluşturulması için çaba göstermektedir. Fransız kaynaklar, bu yeni girişimin sadece askeri bir ittifak değil, aynı zamanda denizcilik güvenliği, istihbarat paylaşımı ve kriz yönetimi mekanizmalarını da içeren kapsamlı bir çerçeve olacağını ifade ediyor. Hindistan'ın bu girişime davet edilmesi, ülkenin bölgedeki artan denizcilik çıkarları ve İran-Hindistan ilişkilerindeki hassas denge göz önüne alındığında stratejik bir önem taşıyor.
Hindistan'ın enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşıladığı Orta Doğu'da, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği hayati bir önem arz ediyor. Ülke ayrıca, İran'ın Çabahar Limanı'na yaptığı yatırımlarla bölgedeki etkinliğini artırmaya çalışıyor. Sibi George'un açıklamalarına göre, Modi ve Macron görüşmesinde sadece Hürmüz Boğazı değil, aynı zamanda Afganistan, İran nükleer anlaşması ve Hint-Pasifik bölgesindeki işbirliği gibi geniş bir yelpazedeki konular ele alınacak. Bu durum, Hindistan'ın Batı Asya politikasında Fransa ile koordinasyonunun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, yalnızca bölge ülkeleri için değil, küresel enerji piyasaları ve deniz ticareti açısından da kritik bir konudur. İran'ın geçmişte tankerlere el koyması ve mayın döşemesi gibi eylemleri, uluslararası toplumun bu su yolunun güvenliğini sağlama çabalarını hızlandırmıştır. ABD liderliğindeki IMSC'ye Fransa, İngiltere ve Almanya gibi ülkeler katılırken, yeni Avrupa girişiminin özellikle Asya ülkelerini de kapsayacak şekilde genişletilmesi hedefleniyor. Hindistan'ın bu girişime dahil olması, ülkenin sadece enerji güvenliğini değil, aynı zamanda Hint-Pasifik'teki denizcilik gücü projeksiyonunu da güçlendirecektir.
Öte yandan, Hindistan'ın İran ile yakın ilişkileri, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları ve İsrail ile gelişen bağları arasında bir denge kurması gerekiyor. Hindistan'ın IMSC veya Avrupa girişimine tam üyeliği, İran'la ilişkilerini olumsuz etkileyebilir. Ancak Fransız yetkililer, girişimin İran'ı hedef almadığını, aksine tüm tarafların çıkarına olduğunu vurguluyor. Bu bağlamda, Hindistan'ın davet edilmesi, ülkenin çok yönlü dış politikasının bir yansıması olarak değerlendirilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın Hürmüz Boğazı girişimine dahil olması, Türkiye'nin de bölgedeki deniz güvenliği politikaları açısından dikkate alınması gereken bir gelişmedir. Türkiye, enerji ihtiyacının büyük bir kısmını Orta Doğu'dan karşılamakta olup, Hürmüz Boğazı'ndaki istikrar doğrudan enerji arz güvenliğini etkilemektedir. Ankara, şu ana kadar IMSC'ye katılmamış olsa da, Avrupa merkezli yeni girişime sıcak bakabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Katar ve Umman ile olan askeri işbirliği anlaşmaları, bölgedeki deniz güvenliğinde rol oynama potansiyelini artırmaktadır. Bu gelişme, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi arasındaki denizcilik stratejisini yeniden değerlendirmesi gerektiğini göstermektedir.
