Hindistan'ın dört bir yanında 17. yüzyılda yaşamış Maratha savaşçı kralı Şivaji'nin heykelleri hızla yükseliyor. Babür İmparatorluğu'na karşı verdiği mücadeleyle tanınan Şivaji, Başbakan Narendra Modi liderliğindeki Hindu milliyetçi hükümetinin giderek daha fazla sahiplendiği bir figür haline geldi. Şivaji, sadece tarihsel bir kahraman değil, aynı zamanda Hindistan'ın yeniden şekillendirilmesini isteyen milliyetçiler için güçlü bir sembol.
Şivaji'nin Yükselen Popülaritesi ve Siyasi Arka Plan
Son yıllarda, Hindistan'ın her yerinde Şivaji anıtları dikiliyor. Maharashtra eyaletinden Uttar Pradeş'e kadar pek çok bölgede bu heykellerin sayısı artıyor. Özellikle 2023'te Hindistan Donanması'nın yeni savaş gemilerine Şivaji'nin adının verilmesi, bu sembolizmin ne kadar derinleştiğini gösteriyor. Şivaji, Babür yönetimine karşı başlattığı isyanla Hindu direnişinin simgesi haline gelmişti. Bugün ise onun mirası, Hindistan'ın Müslüman geçmişini geride bırakarak Hindu bir ulus-devlet inşa etme çabalarının merkezinde yer alıyor.
Modi hükümeti, Şivaji'yi ulusal bir kahraman olarak öne çıkarırken, aynı zamanda Hindistan'ın Müslüman hükümdarlar dönemine ait tarihi figürleri yeniden değerlendiriyor. Bu durum, ülkedeki toplumsal kutuplaşmayı derinleştiriyor. Şivaji'nin Babür İmparatorluğu'na karşı verdiği mücadele, Hindu milliyetçileri için bir ilham kaynağı olarak kullanılıyor. Bununla birlikte, Şivaji'nin tarihsel rolü tartışmalıdır; o sadece Babürlere karşı savaşmakla kalmamış, aynı zamanda kendi Hindu rakipleriyle de mücadele etmişti. Ancak günümüz siyasetinde bu karmaşıklık göz ardı ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Şivaji kültünün yaygınlaşması, Hindistan'da Hindu kimliğinin güçlenmesi ve azınlıklar üzerindeki baskının artmasıyla paralel ilerliyor. Şivaji'nin askeri harekâtları, özellikle günümüzde Hindistan'ın çevre ülkelerle yaşadığı gerilimler bağlamında yeniden yorumlanıyor. Örneğin, Pakistan ve Bangladeş ile ilişkilerde Şivaji'nin Babürlere karşı zaferleri, Hindistan'ın gücünün tarihsel bir kanıtı olarak sunuluyor. Ayrıca, Şivaji'nin deniz ticaret yollarını kontrol etme stratejisi, bugün Hint Okyanusu'ndaki Çin nüfuzuna karşı bir model olarak gösteriliyor. Küresel olarak ise, Hindu diasporasının desteğiyle Şivaji anıtları ABD, İngiltere ve Kanada gibi ülkelerde de dikiliyor. Bu durum, Hindistan'ın yumuşak gücünün bir parçası haline gelmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'daki bu gelişme, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından dolaylı etkilere sahiptir. Türkiye, Pakistan ile yakın ilişkileri nedeniyle Hindistan'daki Hindu milliyetçiliğinin yükselişini yakından izlemektedir. Şivaji sembolizminin Babür karşıtı söylemi, özellikle Keşmir sorunu bağlamında Hindistan-Pakistan gerginliğini artırabilir. Ayrıca, Hindistan'ın tarihsel anlatılarını yeniden yazması, bölgesel ittifakları ve Türkiye'nin de içinde olduğu İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlardaki dengeleri etkileyebilir. Ancak doğrudan bir Türkiye etkisinden söz etmek zordur; daha çok küresel güç rekabeti bağlamında izlenmesi gereken bir konudur.
