Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin Endonezya'ya gerçekleştirdiği resmi ziyaret, iki ülke arasında uzun süredir masada bekleyen savunma anlaşmalarının nihayete erdirilmesiyle sonuçlandı. Ziyaretin en dikkat çekici gelişmesi, Hindistan-Rusya ortak yapımı BrahMos süpersonik seyir füze sistemi ile Hindistan yapımı Astra havadan havaya füzelerin Endonezya'ya tedarikine yönelik mutabakatın sağlanması oldu. Bu anlaşma, iki ülkenin stratejik ortaklığını somut bir zemine oturturken, Hint-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini de etkileyecek nitelikte.
Anlaşmanın Arka Planı ve Kapsamı
Hindistan ile Endonezya arasındaki savunma işbirliği müzakereleri yıllardır devam ediyordu. BrahMos füze sisteminin satışı, özellikle teknoloji transferi ve lojistik destek konularında yaşanan pürüzler nedeniyle defalarca ertelenmişti. Ancak Modi'nin Cakarta ziyareti sırasında yapılan görüşmelerde, her iki tarafın da siyasi iradesi sayesinde engeller aşıldı. BrahMos, 2.8 Mach hıza ulaşabilen ve kara, deniz ve hava platformlarından ateşlenebilen çok yönlü bir füze sistemi olarak biliniyor. Endonezya Donanması'nın bu füzeleri savaş gemilerine entegre etmesi bekleniyor. Ayrıca, Hindistan Savunma Araştırma ve Geliştirme Teşkilatı (DRDO) tarafından geliştirilen Astra füzeleri de Endonezya Hava Kuvvetleri'nin Su-30 ve diğer savaş uçaklarında kullanılacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu anlaşma, Hindistan'ın 'Doğu'ya Bakış' politikasının bir parçası olarak Güneydoğu Asya ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirme çabasının somut bir göstergesi. Aynı zamanda Endonezya'nın, Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki artan askeri varlığına karşı savunma kapasitesini güçlendirme isteğini yansıtıyor. BrahMos füzeleri, özellikle deniz sınırlarının korunmasında önemli bir caydırıcılık sağlayacak. Öte yandan, bu anlaşma ABD'nin Hint-Pasifik stratejisiyle de örtüşüyor; Hindistan ve Endonezya, Quad benzeri yapılanmalarda ortak çıkarlara sahip. Rusya'nın BrahMos projesindeki rolü ise Moskova'nın bölgedeki etkisini koruduğunu gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Güneydoğu Asya'da artan silahlanma yarışını yakından izlemektedir. Hindistan-Endonezya savunma işbirliği, Türkiye'nin Endonezya ile olan savunma sanayii ilişkilerini doğrudan etkilemese de, bölgesel güç dengeleri açısından önemlidir. Türkiye'nin İHA/SİHA gibi alanlarda Endonezya'ya ihracat yapma potansiyeli bulunmaktadır; ancak bu anlaşma, Endonezya'nın Hint-Pasifik'te Hindistan'a yakınlaşmasını pekiştirmiştir. Türkiye'nin ASEAN ülkeleriyle ilişkilerinde, Çin faktörü ve savunma ihracatı stratejileri göz önüne alındığında, bu gelişme Ankara'nın dengeli bir politika izlemesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
