Hindistan yarı iletken tasarımında dünya çapında bir yetenek havuzuna sahip. Ancak bu yeteneği yerli şirketlere dönüştürmek ve çip fabrikaları için gereken tedarikçi altyapısını kurmakta zorlanıyor. Ülke, küresel çip değer zincirinde tasarımdan üretime geçiş yapmayı hedefliyor.
Hindistan'ın Tasarım Gücü ve Üretim Açığı
Hindistan, yarı iletken tasarımında uzun yıllardır önemli bir oyuncu. Intel, AMD, Qualcomm gibi küresel devlerin Ar-Ge merkezleri ülkede faaliyet gösteriyor. Ayrıca, yerel tasarım hizmetleri şirketleri de büyüyor. Ancak ülkenin kendi çip üretim tesisleri (fab) neredeyse yok denecek kadar az. Hindistan, 2021'de 10 milyar dolarlık bir teşvik paketi açıklayarak yarı iletken üretimini teşvik etmeye başladı. Bu kapsamda, Tata Group ve Vedanta gibi şirketler fab kurma girişimlerinde bulundu. Fakat bu projeler henüz somut üretime geçemedi.
Uzmanlara göre, Hindistan'ın önündeki en büyük engel, tasarım yeteneğini ticari ürünlere dönüştürecek yerli şirketlerin eksikliği. Hindistan'da çip tasarımı yapan mühendisler genellikle yabancı şirketler için çalışıyor. Kendi fikri mülkiyetlerini geliştiren ve küresel pazarda rekabet eden Hintli çip şirketleri çok az. Ayrıca, ülkedeki fabler için gerekli olan kimyasal, gaz ve ekipman tedarikçileri de yetersiz. Bu tedarikçi ağı olmadan, fabrikaların sürdürülebilir üretim yapması zor.
Küresel Çip Yarışında Hindistan'ın Konumu
Küresel yarı iletken yarışı hız kazanırken, ABD, Çin, AB, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler milyarlarca dolarlık yatırımlarla üretim kapasitelerini artırıyor. Hindistan ise bu yarışta geride kalmamak için çaba sarf ediyor. Ülkenin genç mühendislik mezunları ve düşük maliyetli iş gücü avantajı var. Ancak altyapı eksiklikleri, bürokrasi ve uzun tedarik zincirleri sorun teşkil ediyor. Hint hükümeti, 2023'te yarı iletken misyonu için ek fon ayırdı ve eyaletlerle iş birliği yapıyor. Örneğin, Gujarat ve Karnataka gibi eyaletler çip üretimi için özel bölgeler kuruyor.
Uzmanlar, Hindistan'ın kısa vadede çip üretiminde büyük bir oyuncu olmasının zor olduğunu, ancak tasarım ve Ar-Ge'de güçlü kalarak uzun vadede değer zincirinde yükselebileceğini belirtiyor. Çin'in Tayvan'a bağımlılığı ve ABD-Çin gerilimi, Hindistan için fırsatlar yaratabilir. Ancak bu fırsatları değerlendirmek için yerli tedarikçi ekosisteminin kurulması şart.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın yarı iletken yolculuğu, Türkiye'nin teknoloji ve sanayi politikaları için dersler içeriyor. Türkiye de benzer şekilde tasarımda yetenekli ancak üretimde dışa bağımlı. Hindistan'ın karşılaştığı tedarikçi ağı ve yerli şirketleşme sorunları, Türkiye'nin çip stratejisinde de geçerli. Küresel çip kıtlığı ve jeopolitik gerilimler, Türkiye'nin kendi yarı iletken ekosistemini kurması için baskı oluşturuyor. Türkiye, Hindistan ile iş birliği yaparak tasarım ve üretimde ortak projeler geliştirebilir. Ayrıca, savunma sanayii için kritik çiplerin yerli üretimi, ulusal güvenlik açısından önem taşıyor.
