Hindistan, Lübnan'ın güneyindeki Merc-i Uyun (Marji'yun) bölgesinde Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü'ne (UNIFIL) ait bir mevziye düzenlenen havan topu saldırısını sert bir dille kınadı. 3 Haziran'da gerçekleşen saldırıda, UNIFIL bünyesinde görev yapan Sırp Barış Gücü askeri Çavuş Milovan Jovanoviç hayatını kaybetti. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, saldırının sorumlularının tespit edilerek hesap vermesi gerektiğini vurguladı. Yeni Delhi yönetimi, BM Barış Gücü'ne yönelik her türlü saldırının uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu belirterek, bu tür eylemlerin barış ve istikrar çabalarına zarar verdiğini ifade etti.
Saldırının arka planı ve UNIFIL'in rolü
BM Güvenlik Konseyi'nin 1978 yılında kabul ettiği 425 ve 426 sayılı kararlarla kurulan UNIFIL, İsrail'in Lübnan'dan çekilmesinin ardından bölgede barış ve istikrarı sağlamakla görevlendirilmiştir. Görev süresi düzenli olarak uzatılan güç, 2006'daki İsrail-Hizbullah savaşının ardından Genişletilmiş UNIFIL (UNIFIL II) olarak yeniden yapılandırılmış ve Litani Nehri'nin güneyinde kalan bölgede konuşlanmıştır. UNIFIL, Lübnan ordusuyla koordineli olarak bölgede barışı koruma, insani yardım sağlama ve sivilleri koruma misyonu yürütmektedir. Saldırının yaşandığı Merc-i Uyun bölgesi, İsrail-Lübnan sınır hattına yakınlığı ve zaman zaman yaşanan gerilimlerle bilinmektedir. Son yıllarda bölgede İsrail ile Hizbullah arasında karşılıklı taciz atışları ve sınır ihlalleri artmış, bu durum BM barış gücünü de tehdit eder hale gelmiştir.
Bölgesel ve küresel boyut
Saldırı, BM barış güçlerine yönelik uluslararası toplum tarafından defalarca kınanan saldırıların son halkası olarak dikkat çekiyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, saldırıyı kınamış ve hayatını kaybeden askerin ailesine taziyelerini iletmiştir. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Jovanoviç'in ölümünün ardından üzüntüsünü dile getirirken, ülkesinin barış gücü misyonlarına katkısının devam edeceğini belirtmiştir. Hindistan'ın kınaması, bölgedeki istikrarsızlığın yalnızca Arap-İsrail çatışması değil, aynı zamanda BM'nin uluslararası barış ve güvenlik misyonunun da sınandığı bir noktaya geldiğini ortaya koymaktadır. Birçok ülke, BM barış gücü askerlerinin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu ve sorumluların yargı önüne çıkarılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, BM barış gücü misyonlarına uzun yıllardır asker ve polis katkısı sağlayan ülkeler arasında yer almaktadır. UNIFIL bünyesinde de Türk Deniz Kuvvetleri unsurları görev yapmaktadır. Türkiye, Lübnan’daki krizin derinleşmesini istemezken, bu saldırı BM misyonunun güvenliğini tehdit eden bir gelişme olarak okunabilir. Ayrıca, bölgede İsrail-Hizbullah geriliminin tırmanması, Doğu Akdeniz'deki dengeyi etkileyebileceği için Türkiye'yi de yakından ilgilendirmektedir. Ankara, uluslararası hukukun üstünlüğünü ve BM kararlarının uygulanmasını savunurken, bu tür saldırıların bölgesel istikrarsızlığı artırmaması için tüm tarafları itidale çağırmaktadır.
