Hindistan ve Avustralya, Hint-Pasifik bölgesinde deniz güvenliğini artırmak amacıyla ortak bir operasyonel tablo (Common Operational Picture) geliştirme konusunda mutabakata vardı. İki ülke, Quad (Dörtlü Güvenlik Diyaloğu) çerçevesinde yürütülen deniz güvenliği girişimlerine desteklerini yineleyerek, bölgesel işbirliğini derinleştirme kararı aldı. Görüşmeler, Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar ile Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong arasında gerçekleşti. Taraflar, Hint-Pasifik'in serbest ve açık kalması için deniz alanında ortak farkındalığın kritik önem taşıdığını vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Hindistan ve Avustralya, stratejik ortaklıklarını 2020'de Kapsamlı Stratejik Ortaklık düzeyine yükseltmişti. İki ülke, savunma işbirliğini artırmak için düzenli olarak ortak deniz tatbikatları (AUSINDEX) düzenliyor. Yeni mutabakat, özellikle Güney Çin Denizi ve Hint Okyanusu'nda artan Çin faaliyetlerine karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. Quad üyesi olan her iki ülke de deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak ve korsanlıkla mücadele etmek için bilgi paylaşımını artırmayı hedefliyor.
Görüşmelerde ayrıca, savunma sanayi işbirliğinin geliştirilmesi ve ortak askeri eğitim programlarının genişletilmesi ele alındı. Avustralya, Hindistan yapımı denizaltılar için bakım-onarım üssü olmayı teklif ederken, Hindistan da Avustralya'nın askeri lojistik tesislerini kullanma hakkı elde etti. Bu adımlar, iki ülkenin savunma bağlarını somut projelere dönüştürme iradesini gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hint-Pasifik bölgesi, küresel ticaretin üçte ikisinin geçtiği stratejik bir alan. Çin'in iddialı ada inşa faaliyetleri ve askeri varlığını artırması, ABD, Japonya ve Avustralya ile birlikte Quad'ın oluşumunu hızlandırdı. Hindistan ve Avustralya'nın ortak operasyonel tablo girişimi, bölgedeki deniz trafiğinin izlenmesini kolaylaştıracak ve kriz anlarında hızlı müdahale imkanı sağlayacak. Ancak bu işbirliği, Çin tarafından "bölgesel istikrarı bozucu" olarak nitelendiriliyor.
İki ülke ayrıca, Pasifik Adaları'na yönelik kalkınma yardımlarını koordine etme kararı aldı. Bu, Çin'in borç tuzağı diplomasisine alternatif bir model olarak sunuluyor. Avustralya, Pasifik ülkelerine deniz güvenliği eğitimi verirken, Hindistan da küçük ölçekli altyapı projeleriyle bölgede etkisini artırmayı planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Hint-Pasifik bölgesinde doğrudan taraf olmasa da, bölgenin istikrarı küresel tedarik zincirleri ve deniz ticareti açısından kritik. Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Somali kıyılarındaki deniz güvenliği angajmanları, Hindistan ve Avustralya'nın okyanus ötesi girişimleriyle paralellik taşıyor. Özellikle insansız deniz araçları ve denizaltı savunma harbi gibi alanlarda Türk savunma sanayisi, Hint-Pasifik ortaklarına alternatif tedarik seçenekleri sunabilir. Bu gelişme, Türkiye'nin Asya-Pasifik'teki diplomatik ve ekonomik çeşitlenme stratejisine katkı sağlayabilir.
