Hindistan Başbakanı Narendra Modi, BRICS Zirvesi marjında Afrika kıtasından liderlerle bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Yeni Delhi'nin Afrika ülkeleriyle ilişkilerini derinleştirme ve 2020'den bu yana askıya alınan Hindistan-Afrika Forum Zirvesi'nin yeniden başlatılması ele alındı. Hindistan, Çin'in kıtadaki artan etkisine karşılık olarak Afrika'ya yönelik diplomatik ve ekonomik açılımını hızlandırıyor.
Hindistan-Afrika İlişkilerinde Yeni Dönem
Hindistan ile Afrika kıtası arasındaki ilişkiler, tarihsel olarak bağlantısızlar hareketi ve ortak sömürge karşıtı mücadele mirasına dayanıyor. Ancak son yıllarda ekonomik ve stratejik dinamikler bu ilişkileri dönüştürdü. Hindistan, Afrika'nın zengin doğal kaynaklarına, büyüyen pazarlarına ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi reformu gibi konulardaki oy potansiyeline ilgi duyuyor.
2015 yılında Yeni Delhi'de düzenlenen Üçüncü Hindistan-Afrika Forum Zirvesi'nin ardından bir sonraki zirve için tarih belirlenememişti. Kovid-19 salgını ve ardından gelen küresel belirsizlikler süreci geciktirdi. Şimdi Modi hükümeti, 2024 sonu veya 2025 başında dördüncü zirveyi ev sahipliğinde yapmayı planlıyor. BRICS Zirvesi'ndeki temaslar, bu hazırlığın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Görüşmelerde Hindistan'ın Afrika ülkelerine yönelik kalkınma yardımları, altyapı yatırımları, ilaç ve aşı tedariki, dijital dönüşüm projeleri ve savunma iş birlikleri masaya yatırıldı. Hindistan, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne alternatif olarak Afrika'da kendi altyapı ve bağlantısallık projelerini teşvik ediyor.
Bölgesel ve Küresel Rekabetin Gölgesinde
Afrika, son yirmi yılda küresel güçlerin yoğun ilgi gösterdiği bir rekabet alanı haline geldi. Çin, kıtadaki en büyük ticaret ortağı ve altyapı yatırımcısı konumunda. ABD, Avrupa Birliği, Rusya, Türkiye, Japonya ve Körfez ülkeleri de Afrika'da nüfuz mücadelesi veriyor. Hindistan ise bu rekabette farklı bir yaklaşım benimsiyor: karşılıklı saygı, yerel kapasite geliştirme ve sürdürülebilir kalkınma vurgusu.
Hindistan'ın Afrika politikası, Çin'in borç tuzağı eleştirilerinden kaçınarak daha yumuşak bir güç stratejisi izliyor. Hindistan, Afrika ülkelerine eğitim bursları, teknik eğitim programları ve insani yardım sağlıyor. Ayrıca Birleşmiş Milletler barış gücü operasyonlarında Afrika'da önemli sayıda asker bulunduruyor.
BRICS platformu, Hindistan'ın Afrika açılımında önemli bir araç. Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'dan oluşan BRICS, geçtiğimiz yıl genişleyerek Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, BAE ve Arjantin'i (Arjantin sonradan çekildi) bünyesine kattı. Bu genişleme, Afrika'nın BRICS içindeki ağırlığını artırdı. Hindistan, BRICS zeminini kullanarak Afrika liderleriyle doğrudan temas kuruyor ve kendi Afrika stratejisini güçlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hindistan'ın Afrika açılımı, Türkiye'nin kıtadaki artan etkinliğiyle paralel bir rekabeti beraberinde getiriyor. Türkiye, 2005'i "Afrika Yılı" ilan ederek başlattığı açılımla kıtada 40'tan fazla büyükelçilik açtı ve TİKA, Yunus Emre Enstitüsü, Maarif Vakfı gibi kurumlarla geniş bir ağ kurdu. Hindistan'ın zirve diplomasisi ve ekonomik paketleri, Türkiye'nin Afrika'daki nüfuz alanını daraltabilir. Ancak her iki ülkenin de Çin'e karşı alternatif sunma çabası, Afrika ülkelerine daha fazla seçenek ve pazarlık gücü sağlıyor. Türkiye, Hindistan ile Afrika'da iş birliği yapabileceği alanları (tarım, sağlık, eğitim) değerlendirebilir.
