Hindistan, ABD Ticaret Temsilciliği'nin (USTR) zorla çalıştırma ve aşırı endüstriyel kapasite endişeleriyle 60 ülkeyi kapsayan iki ayrı Soruşturma 301 başlatmasına yanıt olarak, kendi kritik ihtiyaçları için 1.600 ürünü gümrük tarifelerinden muaf tuttu. Yeni Delhi yönetimi, ABD'nin bu yaklaşımını 'tutarsız' olarak nitelendirirken, muafiyet listesinde ilaç hammaddeleri, elektronik bileşenler ve bazı makine parçaları yer alıyor.
Soruşturmanın arka planı ve kapsamı
ABD Ticaret Temsilciliği, 2023 yılında başlattığı iki farklı Soruşturma 301 ile 60 farklı ekonomiyi zorla çalıştırma ve aşırı endüstriyel kapasite konularında mercek altına aldı. Bu soruşturmalar, özellikle Çin başta olmak üzere birçok Asya ülkesinin ticaret uygulamalarını hedef alıyor. USTR, zorla çalıştırma iddialarının olduğu bölgelerden yapılan ithalatın kısıtlanması ve aşırı kapasitenin küresel fiyatları bozmasının önlenmesi amacıyla harekete geçti.
Hindistan, bu soruşturmalar kapsamında ABD'nin tek taraflı ve tutarsız bir yaklaşım sergilediğini savunuyor. Hindistan Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "ABD'nin zorla çalıştırma iddialarını araştırırken kullandığı kriterler şeffaf değil ve birçok ülke için farklılık gösteriyor. Bu durum, uluslararası ticaret kurallarına aykırıdır" denildi.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bu adımı, küresel ticaret savaşlarının derinleştiği bir dönemde geliyor. Özellikle Çin'e yönelik baskılar artarken, Hindistan gibi büyük gelişmekte olan ekonomiler de bu süreçten etkileniyor. Muafiyet listesine alınan 1.600 ürün arasında, Hindistan'ın yerli üretimini desteklemek ve kritik sektörlerde dışa bağımlılığı azaltmak için önemli olan kalemler bulunuyor.
Uzmanlar, ABD'nin bu soruşturmalarının yalnızca ticari değil, aynı zamanda jeopolitik bir boyutu olduğuna dikkat çekiyor. Zorla çalıştırma iddiaları, özellikle Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne yönelik olarak gündeme gelirken, ABD'nin bu bölgeden yapılan ithalatı engelleme çabaları uluslararası arenada tartışma yaratıyor. Hindistan'ın tutumu ise, bu tür tek taraflı kararlar karşısında kendi egemenlik alanını koruma refleksi olarak yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Soruşturma 301 süreçleri, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler için de önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye, özellikle tekstil ve otomotiv gibi sektörlerde ABD ile ticari ilişkilerini çeşitlendirmeye çalışırken, benzer soruşturmalarla karşılaşma riski taşıyor. Hindistan'ın izlediği strateji, Türkiye'ye de kritik ürünlerini muafiyet listesine aldırma ve ulusal çıkarlarını koruma konusunda yol gösterebilir. Ayrıca, ABD'nin tek taraflı ticaret politikalarına karşı Çin, Hindistan ve Türkiye gibi ülkelerin ortak bir duruş sergilemesi, küresel ticaret sisteminde yeni dengelerin oluşmasına katkı sağlayabilir.