İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre, ülkede bir milyondan fazla hiç sigara içmemiş kişi elektronik sigara kullanıyor. Bu kişilerin büyük çoğunluğunu gençler oluşturuyor. Uzmanlar, elektronik sigaranın zararsız olduğu yanılgısının yaygınlaştığını ve nikotin bağımlılığının sigara içmeyenler arasında da hızla arttığını belirtiyor.
Elektronik sigara kullanımındaki artışın arka planı
ONS'nin açıkladığı verilere göre, 2023 yılında İngiltere'de 18 yaş üstü nüfusun yaklaşık yüzde 9'u elektronik sigara kullanıyor. Bu oran, 2014'te yüzde 4 civarındaydı. Özellikle 18-24 yaş aralığındaki gençlerde kullanım oranı çok daha yüksek. Hiç sigara içmemiş olup elektronik sigara kullananların sayısı ise son beş yılda iki katına çıkarak 1,2 milyonu aştı.
Uzmanlar, elektronik sigaranın sigarayı bırakmak için bir araç olarak değil, sosyal bir aktivite ve stres atma yöntemi olarak görülmeye başlandığını söylüyor. Özellikle gençler arasında popüler olan meyveli ve tatlı aromalı elektronik sigara likitleri, nikotin bağımlılığını tetikliyor. İngiltere'de 2022'de yürürlüğe giren düzenlemelerle aromaların yasaklanması gündeme gelmiş ancak henüz yasalaşmadı.
Sağlık yetkilileri, elektronik sigaranın sigaraya kıyasla daha az zararlı olduğunu ancak tamamen zararsız olmadığını vurguluyor. Nikotin, kalp atış hızını ve kan basıncını artırarak uzun vadede kardiyovasküler sorunlara yol açabiliyor. Ayrıca elektronik sigara likitlerinde bulunan bazı kimyasalların akciğer sağlığı üzerindeki etkileri hâlâ araştırılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Elektronik sigara kullanımı sadece İngiltere'de değil, dünya genelinde artıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), elektronik sigaranın gençler arasında hızla yayıldığına dikkat çekerek ülkeleri düzenleme konusunda uyarıyor. ABD'de 2023'te lise öğrencilerinin yaklaşık yüzde 10'u elektronik sigara kullandığını bildirdi. Avrupa Birliği ülkelerinde de benzer bir eğilim gözleniyor. Türkiye'de ise elektronik sigara satışı yasal olmamakla birlikte, kaçak yollarla temin edilen ürünlerin kullanımı özellikle büyükşehirlerde yaygınlaşıyor.
Uzmanlar, elektronik sigaranın sigara içmeyenler için bir başlangıç kapısı olabileceği endişesini taşıyor. Nikotin bağımlılığı geliştiren gençlerin ilerleyen yıllarda geleneksel sigaraya geçme riski bulunuyor. Bu nedenle bazı ülkeler, elektronik sigara reklamlarını ve aromalı ürünleri yasaklama yoluna gitti. İngiltere hükümeti ise sigara içmeyenlere elektronik sigarayı önermiyor ancak sigara bırakma aracı olarak kullanımını destekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de elektronik sigara satışı yasal değil ancak kullanımı, özellikle gençler arasında hızla yaygınlaşıyor. İngiltere'deki bu gelişme, Türkiye için de uyarı niteliğinde. Kaçak yollarla ülkeye giren aromalı elektronik sigara ürünleri, gençlerde nikotin bağımlılığı riskini artırıyor. Türkiye'nin mevcut yasakları etkin şekilde uygulaması ve gençleri bu konuda bilinçlendirmesi gerekiyor. Ayrıca küresel düzeyde elektronik sigara düzenlemeleri sıkılaşırken, Türkiye'nin de bu konuda uluslararası işbirliğine gitmesi ve halk sağlığını koruyucu adımlar atması önem taşıyor.
