İngiltere'de Henry Nowak'ın ölümüyle ilgili olarak polisin müdahalesinin ölüme katkıda bulunup bulunmadığını araştıracak tam kapsamlı bir adli soruşturma (inquest) Eylül 2027'de Winchester Koroner Mahkemesi'nde başlayacak. İngiltere ve Galler'de ölümlerin adli tıp incelemesiyle ele alındığı bu süreçte, Nowak ailesinin avukatları polisin olay anındaki taktik ve kararlarının mercek altına alınmasını talep ediyor. Soruşturma, özellikle polisin olay yerine varış süresi, kullanılan güç ve iletişim eksikliklerinin ölümle doğrudan bağlantılı olup olmadığını belirlemeyi hedefliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Nowak Olayı ve İlk Bulgular
Henry Nowak, 2025 yılının Şubat ayında Hampshire bölgesinde bir olay sırasında hayatını kaybetti. İlk bulgular, polisin olaya müdahalesinin ardından Nowak'ın gözaltında veya olay yerinde öldüğünü gösteriyor. Ailenin avukatları, polisin orantısız güç kullanımı ve acil tıbbi müdahalede gecikme yaşandığını iddia ediyor. İçişleri Bakanlığı'na bağlı Polis Davranışları Bağımsız Ofisi (IOPC) daha önce yaptığı ön incelemede, polisin olaya müdahale şeklinin 'olası bir soruşturmayı gerektirecek boyutta' olduğunu belirtmişti.
Nowak ailesi, adalet arayışlarında önemli bir adım olarak gördükleri soruşturma öncesinde, geçtiğimiz aylarda bir dizi protesto düzenlemiş ve sosyal medya kampanyaları yürütmüştü. Aile avukatı Samantha Cole, 'Bu soruşturma, sadece Henry için değil, aynı zamanda benzer durumlarla karşılaşabilecek herkes için bir emsal teşkil edecek. Polisin eylemlerinin yasal ve etik sınırlarını netleştirmesi gerekiyor' ifadelerini kullandı. Soruşturmanın, özellikle polisin zihinsel sağlık krizi geçiren kişilere müdahale protokollerini ele alması bekleniyor.
İngiltere'de son yıllarda polis müdahalesi sonucu ölenlerin sayısında artış yaşanması, benzer davaların kamuoyunda daha fazla tartışılmasına yol açtı. 2024 yılında yayınlanan bir rapora göre, polis müdahalesi sonucu ölenlerin yüzde 40'ından fazlasının zihinsel sağlık sorunları olduğu tespit edilmişti. Nowak ailesi, bu bağlamda polisin eğitim ve protokol eksikliklerine dikkat çekiyor.
Bölgesel veya Küresel Boyut: Polis Şiddeti ve Hukuki Süreçler
Henry Nowak davası, sadece Birleşik Krallık'ta değil, uluslararası kamuoyunda da polis şiddeti ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden alevlendiriyor. Özellikle ABD'de George Floyd’un öldürülmesi sonrası başlayan 'Black Lives Matter' hareketi, polis müdahalelerinin uluslararası alanda sorgulanmasına neden olmuştu. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), polis müdahalesi sonucu ölümlerde devletlerin etkili soruşturma yükümlülüğünü vurgulayan bir dizi karar almış durumda. Nowak davasının sonucunun, İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinde polis prosedürlerinin revizyonuna yol açması olası.
Birleşik Krallık'ta 2022 yılında yürürlüğe giren Polis, Suç, Cezalandırma ve Mahkemeler Yasası, polise geniş yetkiler tanırken, sivil toplum kuruluşları bu yasanın polis şiddetini artırabileceği uyarısında bulunmuştu. Nowak ailesinin bu yasanın uygulanışını da sorgulaması bekleniyor. Soruşturma sürecinde, polisin vücut kamerası kayıtları ve olay yeri görüntüleri delil olarak sunulacak. Ayrıca, olay anında orada bulunan tanıkların ifadeleri de kritik önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'de giderek artan polis müdahalesi tartışmaları ve adli soruşturma süreçlerinin etkinliği açısından örnek teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer olaylarda polisin orantısız güç kullanımı iddiaları sıklıkla gündeme gelmekte, ancak bağımsız ve kapsamlı soruşturmaların yetersizliği eleştirilmektedir. Nowak davasında olduğu gibi, bağımsız bir soruşturma mekanizmasının işletilmesi, Türkiye'deki hukuk sistemine yönelik uluslararası baskıları artırabilir. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne taraf olan Türkiye'nin, AİHM içtihatları doğrultusunda etkili soruşturma yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiği hatırlatılıyor.
