ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Salı günü Kongre'de yaptığı konuşmada, İran'a yönelik askeri operasyonlar için ek bütçe talebini savundu. Hegseth, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nde yaptığı sunumda, İran'ın bölgesel tehditlerine karşı ABD'nin caydırıcılığını artırmak için 15 milyar dolarlık ek fon gerektiğini belirtti. Bu talep, Beyaz Saray'ın İran'a karşı daha sert bir politika izleme kararının bir parçası olarak görülüyor. Hegseth'in duruşması, Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin itirazlarıyla karşılaştı. Özellikle, savaş yetkilerinin sınırlandırılması ve bütçenin şeffaflığı konusunda sert sorular yöneltildi.
Gelişmenin arka planı
Hegseth'in Kongre'deki ifadesi, ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahale olasılığını artıran bir dizi gelişmenin ardından geldi. Geçtiğimiz haftalarda, İran destekli Husilerin Kızıldeniz'deki saldırıları ve İran'ın nükleer programındaki ilerlemeler, Washington'da endişe yaratmıştı. Beyaz Saray, İran'ı caydırmak için ek askeri kaynakların gerektiğini savunuyor. Ancak, Kongre'deki birçok üye, Irak ve Afganistan savaşlarının ardından yeni bir çatışmaya girilmesine temkinli yaklaşıyor. Hegseth, ek fonun sadece savunma amaçlı olduğunu ve ABD'nin İran'la savaş niyetinde olmadığını vurguladı. Buna rağmen, Demokrat senatörler, Başkan'ın savaş yetkilerini sınırlayan bir yasa tasarısı sundu. Öte yandan, Temsilciler Meclisi, hükümetin kapanmasını önlemek için geçici bir harcama tasarısını kabul etti. Tasarı, federal kurumların 30 Eylül'e kadar finansmanını sağlarken, İran fonu konusunda herhangi bir hüküm içermiyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İran'a yönelik ek fon talebi, sadece ABD iç siyasetini değil, aynı zamanda Orta Doğu'daki dengeleri de etkiliyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ABD müttefikleri, İran tehdidine karşı daha güçlü bir ABD desteği istiyor. Ancak, bölgedeki diğer aktörler, özellikle Rusya ve Çin, ABD'nin İran'a yönelik sert tutumunu eleştiriyor. Rusya, BM Güvenlik Konseyi'nde İran'a yaptırım uygulanmasına karşı çıkarken, Çin, Tahran'la ekonomik iş birliğini artırıyor. Hegseth'in Kongre'deki duruşması, aynı zamanda Ukrayna'daki savaşın gölgesinde gerçekleşti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, hafta başında üst düzey bir komutanı görevden alarak orduyu yeniden yapılandırma kararı aldı. Bu gelişme, ABD'nin hem Ukrayna'ya hem de İran'a odaklanması gerektiği tartışmalarını beraberinde getirdi. Uzmanlar, ABD'nin iki cephede birden askeri angajmanının bütçe üzerinde baskı yaratacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin İran'a yönelik ek fon talebi, Türkiye açısından doğrudan bir tehdit oluşturmasa da bölgesel istikrarsızlığı artırabilir. Türkiye, İran'la sınır komşusu olması ve enerji ithalatı nedeniyle Tahran'la iyi ilişkiler sürdürmeye çalışıyor. Ancak, ABD-İran gerginliğinin tırmanması, Suriye ve Irak'taki Türk askeri varlığını etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları, Türk şirketlerinin İran'la ticaretini zorlaştırabilir. Türkiye, hem ABD hem de İran'la dengeli bir politika izlemek zorunda. Bu nedenle, Hegseth'in Kongre'deki ifadesi ve olası yeni fon, Ankara'da yakından takip ediliyor.
