ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İsrail'e gerçekleştirdiği duyurulmayan ziyaret kapsamında Başbakan Binyamin Netanyahu ile bir araya geldi. Axios'un haberine göre, görüşme İsrail'in güvenlik kabinesi toplantısının hemen ardından yapıldı ve ikili savunma ilişkileri, bölgesel tehditler ve Gazze'deki durum ele alındı. Ziyaretin habersiz yapılması, Washington'un İsrail ile yürüttüğü hassas müzakerelerde zamanlamanın kritik olduğu yorumlarına yol açtı.
Ziyaretin arka planı ve görüşmenin detayları
Pete Hegseth'in İsrail ziyareti, ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığını yeniden düzenlediği ve İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin belirsizliğini koruduğu bir dönemde gerçekleşti. Başbakan Netanyahu ile yapılan görüşmede, İsrail'in savunma ihtiyaçları, özellikle hava savunma sistemleri ve istihbarat paylaşımı konuları öne çıktı. Hegseth'in ziyareti sırasında ayrıca İsrail Savunma Bakanı ile de bir araya geldiği ve askeri yetkililerle saha incelemelerinde bulunduğu bildirildi. Axios, ziyaretin önceden duyurulmamasının nedeninin güvenlik endişeleri ve görüşmelerin içeriğinin hassasiyeti olduğunu aktardı.
İsrail basını, Hegseth'in ziyaretinin ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından İsrail'e yapılan en üst düzey savunma ziyareti olduğunu vurguladı. Görüşmede, ABD'nin İsrail'e yönelik askeri yardım paketinin geleceği ve iki ülke arasındaki stratejik diyaloğun güçlendirilmesi konularının ele alındığı belirtildi. Ayrıca, Gazze'deki ateşkes müzakereleri ve insani yardım koridorlarının açılması da gündemdeydi.
Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamaya göre, görüşmede İran'ın bölgedeki yıkıcı faaliyetleri ve Lübnan'daki Hizbullah tehdidi ele alındı. Hegseth'in, İsrail'in kendini savunma hakkını desteklediğini yinelediği ve ABD'nin bölgedeki müttefiklerine yönelik taahhütlerinin altını çizdiği ifade edildi. Ziyaretin, ABD'nin Suriye'den çekilme planları ve Irak'taki asker sayısının azaltılması tartışmalarıyla aynı döneme denk gelmesi dikkat çekti.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Hegseth'in habersiz ziyareti, ABD'nin Ortadoğu politikasında yeni bir sayfa açtığı sinyalini veriyor. Trump yönetimi, önceki dönemde olduğu gibi İsrail'e koşulsuz destek mesajı verirken, aynı zamanda Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkeleriyle ilişkileri dengelemeye çalışıyor. Ziyaretin, İran ile nükleer anlaşma müzakerelerinde arabuluculuk yapan Umman ve Katar'a yönelik bir mesaj olarak da okunabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, Hegseth'in ziyaretinin İsrail'in olası bir İran'a yönelik askeri operasyonunda ABD'nin tutumunu netleştirmeye yönelik olduğunu değerlendiriyor. ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, ziyaretin rutin bir istişare ziyareti olduğunu ve belirli bir operasyonel planın parçası olmadığını savunuyor. Ancak, zamanlaması ve gizliliği, İsrail ile ABD arasında hassas bir eşgüdümün varlığına işaret ediyor.
Bölgesel dengeler açısından, Mısır ve Ürdün gibi İsrail ile barış antlaşması olan ülkelerin yanı sıra, Filistin yönetimi de ziyareti yakından takip ediyor. Filistinli yetkililer, ABD'nin İsrail'e verdiği desteğin Gazze'deki insani krizi derinleştirebileceği uyarısında bulundu. Öte yandan, İsrail'in kuzeyinde Hizbullah ile artan gerilim ve Suriye'deki istikrarsızlık, ziyaretin güvenlik boyutunu öne çıkarıyor.
Uluslararası kamuoyu, ABD'nin İsrail'e yönelik silah sevkiyatlarını hızlandırıp hızlandırmayacağını merak ediyor. Hegseth'in ziyareti sırasında, İsrail'in Demir Kubbe ve Davud'un Sapanı gibi hava savunma sistemlerine yönelik ek taleplerinin değerlendirildiği öğrenildi. ABD Kongresi'nde İsrail'e yapılan yardımlar konusunda artan bir sorgulama olsa da, Trump yönetiminin bu konuda kararlı olduğu biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Savunma Bakanı Hegseth'in İsrail'e habersiz ziyareti, Türkiye'nin bölgesel güvenlik dengelerindeki konumunu doğrudan etkiliyor. Türkiye, İsrail ile ilişkilerini normalleştirme sürecinde olsa da, ABD'nin İsrail'e askeri desteğini artırması ve İran'a yönelik olası bir operasyona zemin hazırlaması, Ankara'nın bölgesel istikrar beklentileriyle çelişebilir. Ayrıca, Suriye'deki gelişmeler ve PKK/YPG ile mücadele konusunda ABD'nin tutumu, Türkiye'nin güvenlik öncelikleri arasında. Ziyaretin, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde yeni bir denge arayışını gerektirebileceği söylenebilir.
