İskoçya'nın kuzeybatısında, Hebrid Adaları'nın ıssız bir noktası olan Sulasgeir'de (Sulisker) yüzyıllardır süren guga avı, hayvan refahı örgütlerinin tepkisini çekiyor. Her yıl binlerce yavru sümsük kuşunun (gannet) sopalarla öldürülmesiyle gerçekleştirilen bu gelenek, en az 400 yıllık bir geçmişe sahip. Hayvan hakları savunucuları, bu uygulamanın 'insanlık dışı' olduğunu belirterek, yerel topluluklarla diyalog yoluyla kademeli olarak sonlandırılması çağrısında bulundu. Ancak adalılar, avın kültürel miraslarının ayrılmaz bir parçası olduğunu ve geçim kaynağı olarak önem taşıdığını vurguluyor.
Gelenek ve Tartışmalar
Guga avı, her yıl Ağustos ayında, Ness bölgesinden (Lewis Adası) gelen yaklaşık 10 kişilik bir ekibin Sulasgeir adasına çıkarak yavru sümsük kuşlarını toplamasıyla gerçekleşiyor. Kuşlar, tuzlanarak veya kurutularak kış aylarında tüketilmek üzere hazırlanıyor. Yerel halk, bu geleneğin atalarından kaldığını ve sürdürülebilir bir av olduğunu savunuyor. Ancak İskoç Hayvan Refahı Komisyonu (Scottish Animal Welfare Commission), 2023 raporunda avın 'ciddi acı ve sıkıntıya' yol açtığını belirterek, alternatif protein kaynaklarına geçilmesi önerisinde bulundu. Komisyon, avlanma yöntemlerinin iyileştirilmesi veya tamamen sonlandırılması için hükümetle işbirliği çağrısı yaptı.
Kültürel Miras ve Hayvan Hakları Çatışması
Bu tartışma, kültürel miras ile hayvan hakları arasındaki evrensel bir gerilimi yansıtıyor. Birleşik Krallık'ta 2006 tarihli Vahşi Hayvanları Koruma Yasası, memelilere yönelik zulmü yasaklarken, kuşlar için belirli istisnalar tanıyor. Guga avı, bu yasalar kapsamında şu an için yasal. Ancak kamuoyu baskısı ve bilimsel raporlar, hükümeti daha sıkı düzenlemelere zorlayabilir. Benzer tartışmalar, Faroe Adaları'ndaki grindadráp (pilot balina avı) ve Norveç'teki fok avı gibi diğer geleneksel uygulamalarda da yaşanıyor. İskoç hükümeti, konunun hassasiyetini kabul ederek, yerel halkın görüşlerini dinleyeceğini ancak hayvan refahını da göz önünde bulunduracaklarını belirtti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye doğrudan bu tartışmanın içinde olmasa da, küresel hayvan refahı standartlarının yükselmesi, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uyum sürecinde dikkate alması gereken bir alanı işaret ediyor. Avrupa'da hayvan haklarına yönelik artan duyarlılık, gıda üretiminden geleneksel uygulamalara kadar birçok sektörü etkiliyor. Türkiye, özellikle tarım ve gıda ihracatında AB standartlarını yakalamak istiyorsa, bu tür tartışmaları yakından takip etmeli. Ayrıca, Anadolu'da benzer geleneksel av uygulamaları bulunup bulunmadığı sorgulanabilir. Bu gelişme, kültürel miras ile modern etik değerler arasındaki dengeyi küresel ölçekte gündemde tutuyor.
