İngiltere Savunma Bakanı John Healey'nin, Başbakan Keir Starmer'ın Ukrayna'ya yönelik askeri yardım politikasını eleştirerek sunduğu sert istifa mektubu, Britanya siyasetinde deprem etkisi yarattı. Healey, istifa gerekçesi olarak 'hükümetin savunma harcamalarında yeterince kararlı olmadığını' ve 'NATO taahhütlerinin gerisine düşüldüğünü' öne sürdü. Uzmanlara göre bu istifa, Starmer'ın parti içi muhalefeti kontrol etme kabiliyetini sorgulatırken, önümüzdeki haftalarda benzer adımların gelebileceği sinyalini veriyor.
Gelişmenin arka planı
John Healey, 2023'teki kabine değişikliğinde Savunma Bakanlığına getirilmişti. Ancak son aylarda Starmer'ın Ukrayna'ya sağlanan askeri desteği azaltma eğilimi, Healey ile Başbakan arasında giderek büyüyen bir uçuruma yol açtı. Healey, istifa mektubunda 'Rusya'nın yeniden silahlanması karşısında Britanya'nın caydırıcılık kapasitesinin zayıfladığını' ve 'bütçe kesintilerinin ulusal güvenliği tehlikeye attığını' yazdı. Starmer ise yaptığı kısa açıklamada 'Healey'in kararına saygı duymakla birlikte, hükümetin savunma politikasının doğru yolda olduğunu' savundu.
Bölgesel ve küresel boyut
Healey'in istifası, yalnızca Britanya iç siyasetini değil, NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik algısını da etkiliyor. Ukrayna'ya verilen desteğin sürekliliği konusunda Avrupalı müttefikler arasında zaten belirsizlik yaşanırken, Britanya'nın en üst düzey savunma yetkilisinin istifası, 'Batı'nın yorgunluk belirtileri' olarak yorumlanıyor. Özellikle ABD'deki başkanlık seçimleri öncesinde Avrupa'nın kendi savunmasını artırma çabalarıyla örtüşen bu gelişme, Almanya ve Fransa'da da endişeyle karşılandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında kritik bir ülke olarak Britanya'daki bu tür siyasi istikrarsızlıkları yakından takip ediyor. Savunma Bakanlığındaki bir istifanın ardından Britanya'nın savunma politikasında yaşanabilecek yavaşlama, NATO'nun ortak savunma harcamaları hedeflerine ulaşma kapasitesini olumsuz etkileyebilir. Türkiye'nin de içinde bulunduğu ittifakta, özellikle Rusya tehdidine karşı Avrupa'nın caydırıcılık gücünün zayıflaması, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Ayrıca, Ukrayna'ya yönelik yardımların azalması, Karadeniz'deki güç dengesini değiştirerek Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki politikasını daha karmaşık hale getirebilir.
