Hawaii Üniversitesi (UH) futbol takımının eski işe alım direktörü Ella Devenny, narkolepsi teşhisi nedeniyle iş yerinde taciz ve ayrımcılığa maruz kaldığını öne sürerek mahkemeye başvurdu. Devenny, hastalığını üst düzey yöneticilere açıklamasının ardından baskı gördüğünü ve işten çıkarıldığını belirtiyor. Dava, iş sağlığı ve engelli hakları konusunda önemli bir emsal teşkil edebilir.
Gelişmenin arka planı
Devenny, UH'de 2020-2023 yılları arasında görev yaptı. Narkolepsi, kişinin gün içinde kontrol edilemeyen uyku atakları yaşamasına neden olan kronik bir nörolojik bozukluk. Devenny, teşhisini 2021'de yöneticilerle paylaştı ve özel bir çalışma düzeni talep etti. Ancak iddialara göre, bu talep olumsuz karşılandı ve Devenny hakkında "işe odaklanamadığı" yönünde geri bildirimler yapıldı. Devenny, hiçbir zaman iş başında uyumadığını ve performansının sorgulanamayacağını vurguluyor. Dava, 2023'te işten çıkarılmasıyla sonuçlandı.
Bölgesel veya küresel boyut
Narkolepsi ve benzeri kronik hastalıklara sahip çalışanların iş yerinde maruz kaldığı ayrımcılık, ABD'de sıkça gündeme gelen bir sorun. Engelli Amerikalılar Yasası (ADA) kapsamında işverenler, çalışanlarına makul düzenlemeler sağlamakla yükümlü. Ancak bu tür davalar, işverenlerin bu yükümlülükleri ne ölçüde yerine getirdiğini sorguluyor. Hawaii'de spor endüstrisinde yaşanan bu olay, özellikle üniversite sporlarında çalışma koşulları ve engelli haklarına dikkat çekiyor. Mahkeme kararı, diğer eyaletlerdeki benzer davalar için de yol gösterici olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de iş yerinde sağlık sorunları nedeniyle ayrımcılık vakaları yaşanabiliyor. Engelli bireylerin istihdam hakkı ve makul düzenleme zorunluluğu, 5378 sayılı Engelliler Kanunu ile düzenlenmiştir. Ancak bu tür davaların Türkiye'de de görülmesi, işverenlerin farkındalığını artırabilir. Hawaii'deki dava, uluslararası hukuk bağlamında emsal olarak değerlendirilebilir. Türk iş hukuku açısından, narkolepsi gibi kronik hastalıkların iş sözleşmesine etkisi ve işverenin yükümlülükleri önemli bir tartışma konusudur.
