Bangladeş ile Hindistan arasındaki ilişkiler, devrik Başbakan Şeyh Hasina'nın Hindistan'da kalması ve siyasi faaliyetlerine devam etmesi nedeniyle kilitlenmiş durumda. Analistler, Hindistan'ın Hasina'nın kendi topraklarından siyaset yapmasına izin vermeyeceği yönünde açık bir taahhütte bulunmasının, bu kilitlenmeyi çözebileceğini belirtiyor. Bu kriz, iki ülke arasındaki ekonomik ve stratejik ilişkileri de tehdit ediyor.
Hasina'nın Hindistan'daki varlığı ve Bangladeş'in tepkisi
Şeyh Hasina, 5 Ağustos 2024'te öğrenci protestoları sonucu devrilmesinin ardından Hindistan'a sığındı ve burada kalmaya devam ediyor. Bangladeş'teki geçici hükümet, Hasina'nın siyasi faaliyetlerini engellemesi ve yargılanması için iade edilmesi konusunda Hindistan'a sürekli baskı yapıyor. Dakka yönetimi, Hasina'nın Hindistan'da kalmasını iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin önündeki en büyük engel olarak görüyor.
Bu durum, iki ülke arasındaki ticaret, sınır güvenliği ve su paylaşımı gibi konularda da gerginliğe yol açıyor. Bangladeş'teki geçici hükümet, Hindistan'ın Hasina'ya destek vermesini iç işlerine müdahale olarak değerlendiriyor. Öte yandan Hintli yetkililer, Hasina'nın iadesi konusunda hukuki süreçlerin işletilebileceğini ancak siyasi mülteci statüsünün gözden geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
Hindistan'ın stratejik çıkarları ve bölgesel denge
Hindistan, Hasina'ya ev sahipliği yaparak komşusu üzerindeki etkisini korumayı hedefliyor. Hasina döneminde iki ülke arasındaki ilişkiler, ekonomi ve güvenlik alanlarında güçlenmişti. Ancak bu destek, Bangladeş'teki yeni yönetimle ilişkilerin gerginleşmesine neden oldu.
Hindistan, aynı zamanda Çin'in bölgedeki artan etkisini dengelemek için de Hasina'yı kullanıyor. Çin, Bangladeş ile altyapı ve enerji projelerinde iş birliğini artırıyor. Bu durum, Yeni Delhi'yi endişelendiriyor. Hasina'nın Hindistan'da kalması, Dakka'daki mevcut yönetime karşı bir koz olarak görülüyor; ancak bu strateji, iki ülke arasındaki güveni daha da zedeliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş-Hindistan krizi, Güney Asya'daki dengeleri etkileyen bir gelişme olarak Türkiye'nin bölgesel ilişkileri açısından yakından izlenmelidir. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve kültürel bağları nedeniyle Dakka'daki geçici hükümetle diyaloğunu sürdürmekte, ancak Hindistan ile de stratejik ortaklık yürütmektedir. Bu krizde Türkiye'nin arabulucu rolü üstlenmesi, bölgesel istikrarın sağlanmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca, keşmir ve Pakistan bağlamında Güney Asya'daki gelişmeler Türkiye'nin geleneksel dış politika öncelikleriyle doğrudan ilintilidir. Bu süreçte Türkiye'nin hassas denge politikası izlemesi, hem Bangladeş hem de Hindistan ile ilişkilerini korurken bölgesel barışı desteklemesi önemlidir.
