Bangladeş'in devrik Başbakanı Şeyh Hasina, hakkındaki tutuklanma tehdidine rağmen ülkesine dönüşü için bir takvim belirledi. Eski liderin bu hamlesi, ülkede siyasi gerilimi tırmandırırken, bölgesel güç dengelerini de etkileyebilir. Hasina'nın dönüş planı, hem iç politikada hem de uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı.
Hasina'nın Siyasi Kariyeri ve Düşüşü
Şeyh Hasina, 1996-2001 ve 2009-2023 yılları arasında Bangladeş Başbakanı olarak görev yaptı. Ülkenin kurucu lideri Şeyh Mucibur Rahman'ın kızı olan Hasina, uzun süreli iktidarı boyunca ekonomik büyüme ve altyapı atılımlarıyla tanındı. Ancak son yıllarda otoriter eğilimler, muhalefete yönelik baskılar ve seçim tartışmaları nedeniyle eleştirilerin odağı oldu. 2023 yılında patlak veren kitlesel protestoların ardından askeri müdahaleyle görevden uzaklaştırıldı ve Hindistan'a sığındı. Yeni kurulan geçici hükümet, Hasina hakkında yolsuzluk ve insan hakları ihlalleri iddiasıyla soruşturma başlattı. Eski başbakanın ülkeye dönmesi halinde tutuklanması bekleniyor.
Hasina'nın sürgünde olduğu dönemde, Bangladeş'te siyasi istikrarsızlık derinleşti. Geçici hükümet, seçim takvimi belirlemekte zorlanırken, ekonomi de yavaşlama sinyalleri veriyor. Bu ortamda Hasina'nın dönüş çağrıları, taraftarlarını harekete geçirirken, muhalefeti de endişelendiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bangladeş'in siyasi krizi, Güney Asya dengelerini etkileme potansiyeli taşıyor. Hindistan, Hasina'nın sığındığı ülke olarak doğrudan taraf konumunda. Yeni Delhi, Bangladeş'te istikrarın korunmasını ve özellikle Çin etkisinin sınırlanmasını istiyor. Hasina döneminde Hindistan'la yakın ilişkiler kuran Bangladeş, Pekin'le de ekonomik bağlarını güçlendirmişti.
ABD ve Avrupa Birliği, Bangladeş'te demokratik sürecin işlemesi ve insan haklarına saygı gösterilmesi çağrısı yapıyor. Hasina'nın olası dönüşü, uluslararası toplumda yeni bir insan hakları tartışması başlatabilir. Ayrıca, Bangladeş'teki siyasi belirsizlik, tekstil ve hazır giyim sektörü başta olmak üzere küresel tedarik zincirlerini etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş'teki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, Bangladeş'le ekonomik ve ticari ilişkilerini geliştirmekte ve bu ülkeye yatırım yapmaktadır. Olası bir iç çatışma, Türk yatırımcıları ve ticaret hacmini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Bangladeş'teki siyasi kriz, bölgesel güç dengesinde Hindistan ve Çin arasındaki rekabeti derinleştirebilir. Türkiye'nin bu süreçte dengeli bir pozisyon alması, hem ikili ilişkileri hem de bölgesel çıkarları açısından kritik öneme sahiptir. Türkiye, Bangladeş'te demokratik sürecin ve istikrarın korunması yönünde diplomatik girişimlerde bulunabilir.
