Hamas'tan üst düzey bir heyet, Pazar günü Mısır istihbarat şefiyle bir araya gelerek, Gazze için savaş sonrası planın uygulanmasını ilerletme yollarını görüştü. AFP'ye konuşan Filistinli grup yetkilisi, görüşmelerin başladığını doğruladı. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı ve Gazze'nin yeniden inşasını öngören ancak Filistinlilerin topraklarından zorla çıkarılmasına yönelik uluslararası tepki çeken planın ele alındığı kritik bir sürece işaret ediyor.
Görüşmelerin arka planı ve tarafların tutumu
Hamas heyetinin Kahire'de Mısır Genel İstihbarat Başkanı ile yaptığı görüşme, iki taraf arasında devam eden diyaloğun bir parçası olarak değerlendiriliyor. Mısır, Gazze'ye insani yardımın ulaştırılması ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi konusunda arabulucu rolü oynuyor. Özellikle Mısır, Hamas ile İsrail arasındaki dolaylı müzakerelerde kilit bir konumda. Görüşmede, savaş sonrası Gazze'nin yönetimi, yeniden inşası ve Filistin devletinin kurulmasına yönelik adımların ele alındığı belirtiliyor. Hamas, daha önce yaptığı açıklamalarda, Gazze'nin geleceğinde Filistin halkının iradesinin yok sayılmaması gerektiğini vurgulamıştı. Mısır ise, Filistin tarafının birliğini sağlamak ve bölgesel istikrarı korumak için çaba gösteriyor.
Trump'ın planı, Gazze'deki Filistinlilerin komşu ülkelere (Mısır ve Ürdün) yerleştirilmesini öngörüyor. Bu öneri, hem Mısır hem de Ürdün tarafından kesin bir dille reddedildi. Arap Ligi ve uluslararası toplumun büyük bölümü de bu plana karşı çıkıyor. Hamas'ın bu görüşmelerde, Mısır'a planın Filistin halkı üzerindeki etkilerini aktardığı ve alternatif çözüm önerilerini masaya yatırdığı ifade ediliyor. Öte yandan, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları ve ablukası, bölgedeki insani krizi derinleştirmeye devam ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Arap dünyası ve uluslararası toplum
Bu görüşmeler, yalnızca Gazze'nin geleceğini değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerini de yakından ilgilendiriyor. Mısır, İsrail ile diplomatik ilişkileri olan ve ABD ile yakın ittifakı bulunan bir ülke olarak, hem Hamas'la hem de uluslararası toplumla iletişim kurabilen nadir aktörlerden biri. Mısır'ın bu rolü, Arap dünyasının Filistin meselesine bakışını da şekillendiriyor. Arap Birliği, İsrail'le normalleşme sürecini sürdürürken, Filistin meselesi hâlâ hassas bir konu. Bu görüşmelerin sonucu, bölgede yeni bir çatışma dalgasını mı yoksa uzun vadeli bir barış sürecini mi tetikleyeceği açısından kritik. Ayrıca, ABD'nin planı, Gazze'nin yeniden inşası için milyarlarca dolarlık bir fon öngörüyor; ancak bu fonun hangi koşullarla sağlanacağı belirsiz. Uluslararası toplum, Gazze'de iki devletli çözümden yana olduğunu sık sık dile getiriyor. Bu görüşmeler, diplomatik çabaların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin meselesinde geleneksel olarak aktif bir rol oynuyor ve Hamas ile de diyalog halinde. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel arabuluculuk çabalarını etkileyebilir. Türkiye, Gazze'nin yeniden inşası ve Filistin devletinin kurulması için uluslararası desteği güçlendirmeye çalışıyor. Mısır-Hamas görüşmeleri, Türkiye'nin de dahil olduğu geniş bir ittifakın Filistin politikasını şekillendirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları konusunda Mısır'la yaşadığı anlaşmazlıklar, bu görüşmelerin sonucundan etkilenebilir. Türkiye, Gazze'de kalıcı bir istikrarın sağlanmasının bölgesel güvenlik için önemli olduğunu savunuyor. Bu nedenle Ankara'nın, Mısır ve Hamas arasındaki diplomatik süreci yakından izleyeceği ve kendi çözüm önerilerini sunabileceği değerlendiriliyor.
