Seul Ulusal Üniversitesi (SNU), mezuniyet fotoğraflarına deepfake teknolojisiyle üretilen cinsel içerikli görüntülere karşı koruma sağlayan görünmez pikseller yerleştirdi. Üniversite, iki yıl önce kadın mezunların portrelerinin yapay zeka kullanılarak müstehcen görüntülere dönüştürülmesi skandalının tekrarlanmasını önlemeyi hedefliyor. SNU'nun kendi geliştirdiği ve görünmez filigran teknolojisi olarak adlandırılan yöntem, fotoğraflara dijital bir imza ekleyerek deepfake yazılımlarının bu görüntüleri kötüye kullanmasını zorlaştırıyor.
Deepfake skandalının ardından geliştirilen teknoloji
Güney Kore'de 2021 yılında ortaya çıkan skandalda, aralarında SNU mezunlarının da bulunduğu çok sayıda kadının sosyal medyada paylaşılan fotoğrafları, yapay zeka destekli uygulamalarla pornografik içeriğe dönüştürülmüştü. Olay, ülkede büyük tepki yaratmış ve dijital cinsel suçlara karşı yasal düzenlemelerin hızlandırılmasına yol açmıştı. SNU, bu tür olayların bir daha yaşanmaması için harekete geçerek, mezuniyet fotoğraflarını çekim aşamasında koruma altına almaya karar verdi.
Üniversitenin bilgisayar mühendisliği bölümü tarafından geliştirilen sistem, fotoğrafın her pikseline insan gözüyle algılanamayan ancak yapay zeka algoritmaları tarafından tespit edilebilen bir tür dijital filigran yerleştiriyor. Bu filigran, fotoğrafın deepfake yazılımları tarafından işlenmesi durumunda bozulmaya neden oluyor ve manipüle edilmiş görüntünün orijinal olmadığını kanıtlıyor. Böylece hem kötüye kullanımın önüne geçilmesi hem de faillerin tespit edilmesi kolaylaşıyor.
Güney Kore'de deepfake ile mücadelede yeni dönem
Güney Kore, deepfake teknolojisinin kötüye kullanımına karşı son yıllarda önemli adımlar attı. 2021'de yürürlüğe giren yasa ile rıza dışı cinsel içerikli görüntü üretimi ve dağıtımı suç kapsamına alındı ve cezalar ağırlaştırıldı. Ancak uzmanlar, teknolojinin hızla gelişmesi nedeniyle yasal düzenlemelerin yetersiz kaldığını ve teknik önlemlerin de alınması gerektiğini vurguluyor. SNU'nun adımı, bu alanda üniversitelerin öncü rol üstlenebileceğini gösteriyor.
Benzer şekilde, Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (KAIST) de deepfake tespit sistemleri üzerinde çalışmalar yürütüyor. Hükümet, dijital cinsel suçlarla mücadele için özel bir birim kurmuş durumda. Ancak sivil toplum kuruluşları, mağdurların korunması ve faillerin caydırılması için daha etkin önlemler alınması gerektiğini savunuyor.
SNU'nun geliştirdiği teknoloji, sadece mezuniyet fotoğraflarıyla sınırlı değil; ilerleyen dönemde üniversitenin diğer etkinliklerinde çekilen fotoğraflara da uygulanması planlanıyor. Üniversite yönetimi, öğrencilere ve mezunlara yönelik bilgilendirme kampanyaları düzenleyerek farkındalık yaratmayı amaçlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de son yıllarda deepfake kaynaklı cinsel içerikli görüntülerin yayılması ve mağdurların itibarının zedelenmesi ciddi bir sorun haline geldi. Özellikle kadınlar ve gençler hedef alınıyor. SNU'nun geliştirdiği görünmez piksel teknolojisi, Türkiye'deki üniversiteler ve kurumlar için örnek teşkil edebilir. Yasal düzenlemelerin yanı sıra teknik koruma yöntemlerinin yaygınlaştırılması, mağduriyetleri azaltabilir. Ayrıca, bu tür teknolojilerin geliştirilmesi için Ar-Ge yatırımlarının artırılması ve üniversitelerle iş birliği yapılması önem taşıyor. Dijital güvenlik alanında atılacak adımlar, Türkiye'nin uluslararası alanda itibarını da güçlendirecektir.
