Güney Kore'nin yapay zeka destekli hisse senedi piyasası, üçüncü çeyrekte dünya genelinde en kötü performansı sergiledi. Kospi endeksi, Temmuz ayındaki sert satış dalgasının etkisiyle üç ay içinde neredeyse beşte bir oranında değer kaybetti. Buna rağmen endeks, yıl başından bu yana hâlâ yüzde 60 oranında artış gösteriyor.
Yapay Zeka Rüzgarı ve Sert Düzeltme
Güney Kore borsası, 2023 yılı boyunca yapay zeka teknolojilerine yönelik küresel talebin etkisiyle hızlı bir yükseliş trendine girmişti. Özellikle çip üreticisi Samsung Electronics ve SK Hynix gibi şirketlerin hisseleri, yapay zeka çiplerine olan yoğun ilgi sayesinde rekor seviyelere ulaşmıştı. Ancak Temmuz ayında başlayan satış dalgası, bu rallinin ne kadar kırılgan olabileceğini gösterdi.
Üçüncü çeyrekte Kospi, Temmuz'dan Eylül sonuna kadar geçen sürede yaklaşık yüzde 20 değer kaybetti. Bu düşüş, endeksin 2020 yılının ilk çeyreğinden bu yana en kötü çeyreklik performansı oldu. Satışların arkasında birkaç faktör yatıyor: Küresel ekonomik yavaşlama endişeleri, Çin'den gelen zayıf ekonomik veriler, ABD'de faiz oranlarının uzun süre yüksek kalacağı beklentisi ve yapay zeka hisselerinde balon oluştuğu yönündeki spekülasyonlar.
Özellikle Ağustos ayında ABD'de açıklanan istihdam verilerinin beklenenden güçlü gelmesi, Fed'in faiz indirimlerini erteleyebileceği algısını güçlendirdi ve riskli varlıklardan çıkışı hızlandırdı. Bu durum, yüksek değerlemeli teknoloji hisselerinde sert düzeltmelere yol açtı. Güney Kore borsası da bu küresel dalgalanmadan nasibini aldı.
Küresel Piyasalarda Ayrışma
Güney Kore'nin yaşadığı düşüş, küresel piyasalardaki ayrışmayı da gözler önüne seriyor. Aynı dönemde ABD borsaları, özellikle teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi, yapay zeka iyimserliğini koruyarak sınırlı bir düşüş yaşadı. Avrupa borsaları ise enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen daha dirençli bir görünüm sergiledi. Japonya'da Nikkei endeksi, zayıf yenin ihracatçılara sağladığı avantaj sayesinde görece istikrarlı kaldı.
Güney Kore'nin durumu, yapay zeka temasının ne kadar güçlü olduğunu ancak aynı zamanda ne kadar oynak olabileceğini gösteriyor. Ülke ekonomisi, ihracata dayalı yapısı nedeniyle küresel talep koşullarına son derece duyarlı. Çip ihracatı, Güney Kore'nin toplam ihracatının önemli bir bölümünü oluşturuyor ve bu kalemdeki dalgalanmalar doğrudan borsayı etkiliyor.
Analistler, Kospi'deki düşüşün yılın kalanında da devam edebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Çin ekonomisindeki yavaşlama ve ABD-Çin arasındaki teknoloji rekabeti, Güney Koreli çip üreticileri için risk oluşturuyor. Ayrıca, yapay zeka yatırımlarının getirisinin ne zaman somutlaşacağına dair belirsizlik, yatırımcıların temkinli davranmasına neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Kore borsasındaki sert düşüş, küresel risk iştahındaki dalgalanmanın bir göstergesi olarak Türkiye'yi dolaylı yoldan etkileyebilir. Yapay zeka hisselerindeki düzeltme, gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akışını yavaşlatabilir. Türkiye, yüksek dış finansman ihtiyacı nedeniyle küresel risk algısına duyarlı. Ancak Borsa İstanbul, teknoloji ağırlıklı bir yapıya sahip olmadığı için doğrudan bir etki sınırlı kalabilir. Yine de küresel çapta artan oynaklık, TL üzerinde baskı oluşturabilir ve Merkez Bankası'nın faiz politikasını etkileyebilir. Uzun vadede, çip sektöründeki dalgalanmalar, Türkiye'nin teknoloji ithalatı ve tedarik zinciri açısından da takip edilmesi gereken bir risk faktörü.
