Güney Kore hisse senetleri pazartesi günü düşüşünü sürdürdü. Çinli yapay zeka girişimi DeepSeek'in son modeli, bellek çiplerine olan talebe ilişkin endişeleri körükledi ve yapay zeka finansmanına dair piyasa kaygılarını daha da artırdı. Kospi endeksi gün içinde yüzde 1,5'e varan kayıplar yaşarken, Samsung Electronics ve SK Hynix gibi çip üreticileri sert düşüşlerle öne çıktı. Analistler, DeepSeek'in daha az hesaplama gücü gerektiren modelinin, yüksek bant genişliğine sahip bellek çiplerine olan talebi azaltabileceği korkusunun satışları tetiklediğini belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
DeepSeek'in açık kaynaklı yeni yapay zeka modeli, geçen hafta küresel teknoloji piyasalarında şok etkisi yarattı. Şirket, modelin eğitim maliyetinin sektör standartlarının çok altında olduğunu açıklayınca, yatırımcılar yapay zeka altyapısına yönelik devasa harcamaların sorgulanması gerektiğini düşündü. Özellikle Nvidia'nın grafik işlemcileri ve ona bağlı bellek çipleri talebinin azalabileceği endişesi, Asya borsalarında çip hisselerini vurdu.
Güney Kore, dünyanın en büyük bellek çipi üreticilerine ev sahipliği yapıyor. Samsung Electronics ve SK Hynix, yapay zeka sunucularında kullanılan yüksek bant genişliğine sahip bellek (HBM) çiplerinde küresel lider konumda. Bu nedenle DeepSeek kaynaklı talep endişeleri, Seul borsasında doğrudan bu şirketlerin hisselerini olumsuz etkiliyor. Pazartesi günü Samsung Electronics yüzde 2,5, SK Hynix ise yüzde 3'ten fazla değer kaybetti.
Ayrıca, yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin belirsizlikler de piyasalarda tedirginlik yaratıyor. Son dönemde teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına yönelik milyarlarca dolarlık yatırım planları, faiz oranlarının yüksek seyrettiği bir ortamda sürdürülebilirlik sorularını gündeme getirmişti. DeepSeek'in düşük maliyetli modeli, bu yatırımların getirisinin sorgulanmasına yol açtı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
DeepSeek'in yükselişi, küresel yapay zeka yarışında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. ABD merkezli OpenAI, Google ve Microsoft gibi şirketlerin hakimiyetini sarsabilecek bu gelişme, çip talebinin geleceğine dair belirsizlik yaratıyor. Asya piyasalarında Japonya ve Tayvan'da da çip hisseleri değer kaybederken, Güney Kore borsasındaki düşüş bölgesel bir eğilimin parçası oldu.
Uzmanlar, DeepSeek'in modelinin daha verimli olmasının, uzun vadede yapay zeka kullanımını yaygınlaştırarak toplam çip talebini artırabileceğini, ancak kısa vadede belirsizlik yarattığını belirtiyor. Öte yandan, ABD'nin Çin'e yönelik çip ihracat kısıtlamaları, DeepSeek gibi şirketlerin daha az kaynakla rekabet edebileceğini gösterdi; bu da ihracat kontrollerinin etkinliğini tartışmaya açtı.
Güney Kore hükümeti ve çip sektörü, yapay zeka çağında liderliğini korumak için yatırımlarını artırıyor. Ancak DeepSeek şoku, bu stratejilerin gözden geçirilmesine neden olabilir. Piyasalar şimdi, önümüzdeki günlerde açıklanacak olan çip üreticilerinin finansal sonuçlarını ve yapay zeka talebine ilişkin güncellemeleri bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
DeepSeek kaynaklı çip satışları, küresel teknoloji tedarik zincirinde dalgalanma yaratırken, Türkiye'nin elektronik ve otomotiv gibi çip yoğun sektörleri için ithalat maliyetleri ve tedarik istikrarı açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Ayrıca, yapay zeka yatırımlarının finansmanına dair küresel endişeler, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan piyasalara yönelik risk iştahını geçici olarak azaltabilir. Ancak Türkiye'nin doğrudan çip üretiminde payı sınırlı olduğundan, etki daha çok teknoloji hisseleri ve döviz kurları üzerinden hissedilebilir. Uzun vadede, düşük maliyetli yapay zeka modelleri, Türk teknoloji girişimleri için maliyet avantajı sağlayabilir.
