Güney Kore Ticaret Bakanı Ahn Duk-geun, çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD ile yarı iletken yatırımları konusunda görüşmelerin devam ettiğini ve Washington'un olası tarife adımlarına ilişkin endişelerin sürdüğünü belirtti. Ahn, Sejong'daki bir basın toplantısında, "ABD'li mevkidaşlarımızla çip yatırımları ve teşvikler konusunda aktif olarak istişare ediyoruz" dedi. Bu açıklama, ABD'nin çip üretimini artırmaya yönelik teşvikleri ve olası korumacı önlemleri arasında geldi.
Görüşmelerin Arka Planı
ABD Başkanı Joe Biden yönetimi, 2022'de kabul edilen CHIPS ve Bilim Yasası ile yarı iletken üretimini ABD'ye çekmek için 52,7 milyar dolarlık teşvik paketi sağladı. Ancak bu teşviklerden yararlanmak isteyen şirketlere, Çin'de üretim kapasitesini sınırlama gibi koşullar getirildi. Güney Koreli çip üreticileri Samsung Electronics ve SK Hynix, hem ABD'de yatırım yapmayı hem de Çin'deki mevcut tesislerini korumayı hedefliyor. Samsung, Texas'ta 17 milyar dolarlık fabrika kurarken; SK Hynix de Indiana'da 3,9 milyar dolarlık yatırım planlıyor. Ancak ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kontrolleri ve olası tarifeler, bu şirketlerin planlarını zorlaştırıyor.
Güney Kore hükümeti, ABD'nin çip yatırımlarına yönelik teşviklerin yanı sıra, çelik ve diğer ürünlere uyguladığıSection 232 tarifeleri ve olası yeni tarifelerden endişe duyuyor. Ticaret Bakanı Ahn, "ABD'nin tarife politikaları belirsizliğini koruyor. Bu belirsizlik, şirketlerimizin yatırım kararlarını olumsuz etkiliyor" diye konuştu. Ahn, görüşmelerde ABD'li yetkililere Güney Koreli şirketlerin ABD'deki yatırımlarının istikrarlı bir ticaret ortamı gerektirdiğini ilettiklerini söyledi.
Uzmanlar, ABD'nin çip teşviklerine erişim için getirdiği koşulların, Güney Koreli şirketlerin Çin'deki operasyonlarını yeniden yapılandırmasına neden olabileceğini belirtiyor. Çin, Güney Kore'nin en büyük ticaret ortağı ve çip üreticileri için kritik bir pazar. Samsung ve SK Hynix, Çin'de önemli üretim tesislerine sahip. ABD'nin baskısı, Seul'ü zor bir denge politikası izlemeye itiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD-Çin teknoloji rekabeti, küresel çip tedarik zincirini yeniden şekillendiriyor. ABD, Çin'in yarı iletken teknolojisine erişimini kısıtlamak için Japonya ve Hollanda ile birlikte ihracat kontrollerini sıkılaştırdı. Güney Kore, bu rekabette stratejik bir konumda; zira dünyanın en büyük iki çip üreticisine ev sahipliği yapıyor. Ancak Seul, hem ABD ile ittifakını korumak hem de Çin ile ekonomik bağlarını sürdürmek istiyor.
ABD'nin olası tarifeleri, sadece Güney Kore'yi değil, küresel çip endüstrisini de etkileyebilir. Yarı iletkenler, akıllı telefonlardan otomobillere kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor. Tarifeler, maliyetleri artırarak tüketici fiyatlarını yükseltebilir. Ayrıca, çip üretiminin Asya'da yoğunlaşması, Batı'nın tedarik güvenliği endişelerini artırıyor. ABD, üretimi çeşitlendirmek için müttefiklerini kendi topraklarında fabrika kurmaya teşvik ediyor.
Güney Kore, 2023'te çip ihracatında düşüş yaşadı; ancak 2024'te toparlanma sinalleri var. Çip fiyatlarındaki artış ve yapay zeka talebi, sektörü canlandırıyor. Yine de ABD-Çin gerilimi, uzun vadeli belirsizlik yaratıyor. Seul, Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde hareket etmeyi ve ticaret ortaklarıyla diyalogu sürdürmeyi planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ile Güney Kore arasındaki çip yatırımı görüşmeleri, küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlığı gözler önüne seriyor. Türkiye, yarı iletken üretiminde henüz önemli bir oyuncu değil; ancak elektronik ve otomotiv sektörleri için çip ithalatına bağımlı. ABD-Çin rekabetinin derinleşmesi, Türkiye'nin çip tedarikinde alternatif kaynaklar aramasını gerektirebilir. Ayrıca, ABD'nin korumacı tarifeleri, Türkiye'nin ABD'ye yaptığı ihracatı dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, çip üretiminde yerli kapasiteyi artırmak için Ar-Ge yatırımlarını hızlandırmalı ve stratejik ortaklıklar kurmalı. Uzun vadede, küresel çip savaşları, Türkiye gibi ülkeler için hem risk hem de fırsat barındırıyor.
