Güney Avrupa, etkili olan şiddetli sıcak hava dalgasının ardından adeta bir 'barut fıçısına' dönüştü. İspanya, Portekiz, Yunanistan ve Fransa’da onlarca orman yangını aynı anda kontrol altına alınmaya çalışılırken, yetkililer binlerce kişiyi tahliye etti. Turistik bölgelerde ise turistlerin güvenli bölgelere yönlendirilmesi sürüyor. Fransa, Tour de France bisiklet yarışı kapsamında seyirci yasağı getirirken, yangınların ülkenin güneyindeki popüler tatil beldelerine sıçramasından endişe ediliyor.
Yangınların arka planı: Kuraklık ve sıcak hava dalgası
Avrupa’nın güney kesimlerinde haftalardır etkili olan aşırı sıcaklar, bitki örtüsünü kurutarak yangınlar için uygun zemin hazırladı. İspanya’nın Katalonya ve Endülüs bölgelerinde çıkan yangınlar, şiddetli rüzgarın da etkisiyle hızla genişledi. Portekiz’de ise Lizbon çevresinde başlayan yangınlar nedeniyle birçok köy boşaltıldı. Yunanistan’ın Mora Yarımadası ve Atina çevresinde de alevler kontrol altına alınamıyor. Uzmanlar, iklim değişikliğine bağlı olarak bu tür felaketlerin sıklığının ve şiddetinin arttığına dikkat çekiyor.
Fransa, yangınlarla mücadele için İtalya ve İspanya’dan itfaiye uçakları ve ekipman desteği talep etti. AB Sivil Koruma Mekanizması devreye sokulurken, Avrupa Birliği ülkeleri arasında dayanışma kapsamında ekipler sevk ediliyor. Yangınların kontrol altına alınması için yüzlerce itfaiyeci ve gönüllü seferber oldu.
Bölgesel ve küresel boyut: Turizm ve ekonomiye etkisi
Güney Avrupa’nın önemli turizm merkezlerinde çıkan yangınlar, yaz sezonunun en yoğun döneminde turizm sektörünü vurdu. İspanya’nın Kosta Brava sahilleri, Yunanistan’ın Rodos ve Girit adaları ile Portekiz’in Algarve bölgesinde tatil yapan binlerce turist tahliye edildi. Seyahat acenteleri, rezervasyon iptalleri ve seyahat uyarıları nedeniyle milyarlarca euro zarar bekliyor. Öte yandan, yangınların yaydığı duman bulutları hava kalitesini düşürürken, çevre örgütleri Akdeniz ekosisteminin uzun vadeli tahribatı konusunda uyarıda bulunuyor.
Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemine (EFFIS) göre, bu yıl şimdiye kadar yanan alan, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 40 arttı. İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında Avrupa Komisyonu, yangın önleme ve erken uyarı sistemlerini güçlendirme kararı aldı. Ancak uzmanlar, mevcut önlemlerin yetersiz kaldığını ve ülkelerin yangınla mücadele bütçelerini artırması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Avrupa’daki yangınlar, Türkiye için de bir uyarı niteliği taşıyor. Özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında benzer iklim koşullarının hüküm sürmesi, Türkiye’nin orman yangınlarına karşı hazırlıklı olmasını zorunlu kılıyor. 2021 yılında yaşanan büyük orman yangınlarının ardından yangın söndürme uçakları ve helikopter filosunu güçlendiren Türkiye, bu tür afetlerle mücadelede uluslararası iş birliğine açık olduğunu gösterdi. Ayrıca, turizm sektörünün Güney Avrupa’daki olumsuz gelişmelerden etkilenmesi, Türkiye’ye yönelik turist talebini kısa vadede artırabilir. Ancak uzun vadede, iklim değişikliğinin Türkiye’de de yangın riskini artıracağı öngörülüyor; bu nedenle erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve yangın önleme stratejilerinin güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
