Güney Afrika, 30 Haziran'da düzenlenmesi planlanan göçmen karşıtı protestolar öncesinde artan bir gerilimle karşı karşıya. Hükümet ve emniyet güçleri, şiddet çağrılarına karşı net bir uyarı yayımlarken, ülkenin içinde bulunduğu derin sosyal ve ekonomik krizin bu tür yabancı düşmanlığı hareketlerini beslendiği ifade ediliyor.
Protestoların Arka Planı
Güney Afrika'da yabancılara yönelik düşmanlık yeni bir olgu değil. Ülke, apartheid sonrası dönemde artan göç akınıyla birlikte zaman zaman yabancı düşmanlığı kaynaklı şiddet olaylarına tanık oldu. En son 2022'de Johannesburg ve çevresindeki kasabalarda patlak veren olaylarda en az 10 kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmıştı. Planlanan yeni protestoların da benzer bir şiddet sarmalına yol açmasından endişe ediliyor.
Ekonomik durgunluk, yüksek işsizlik oranları (resmi verilere göre %32'nin üzerinde) ve artan yaşam maliyeti, yerel halk arasında göçmenlerin işlerini ellerinden aldığı algısını güçlendiriyor. Bu durum, sosyal medyada organize edilen ve 'Güney Afrika'yı Kurtar' sloganıyla yapılan çağrılarla daha da körükleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güney Afrika, Afrika kıtasının en sanayileşmiş ekonomisi olarak komşu ülkelerden gelen göçmenler için cazip bir hedef. Zimbabwe, Mozambik, Malavi gibi ülkelerden gelen yüz binlerce göçmen, ülkenin özellikle perakende, inşaat ve tarım sektörlerinde çalışıyor. Göçmen karşıtı söylemler, bölgesel entegrasyon çabalarına da zarar veriyor. Afrika Birliği, bu tür olayları kınarken, SADC (Güney Afrika Kalkınma Topluluğu) ülkeleri arasında tansiyon yükseliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Afrika açılımı politikası kapsamında yakın ilişkiler kurduğu Güney Afrika'daki istikrarı doğrudan etkilemektedir. Türk iş insanları ve yatırımları için önemli bir pazar olan Güney Afrika'da yaşanacak toplumsal huzursuzluk, ticari faaliyetleri sekteye uğratabilir. Ayrıca, Türkiye'nin benzer göçmen karşıtı söylemlerle mücadele ettiği bir dönemde, bu tür olaylar küresel düzeyde yabancı düşmanlığına karşı alınacak önlemler açısından dikkatle izlenmelidir. Ankara, Güney Afrika'daki krizin büyümemesi için diplomatik girişimlerini artırabilir.
