ABD merkezli bir güneş paneli üreticileri koalisyonu, Çarşamba günü Ticaret Bakanlığı'na yaptığı başvuruda, Güney Kore'den ithal edilen kristal silikon fotovoltaik (CSPV) hücre ve modüllerine yönelik dampinge karşı soruşturma başlatılmasını talep etti. Başvuruyu yapan kuruluş olan American Alliance for Solar Manufacturing, Güney Koreli üreticilerin panellerini ABD piyasasında maliyetinin altında sattığını ve yerli sanayiyi zarara uğrattığını iddia ediyor. Talep, ABD'nin yenilenebilir enerji üretim kapasitesini artırma çabalarının ortasında, yerli üreticilerin Asya'dan gelen ucuz ithalata karşı korunma arayışında olduğu bir döneme denk geliyor. Başvurunun kabul edilmesi halinde, ABD Ticaret Bakanlığı 20 gün içinde soruşturma başlatma kararı verecek ve damping marjını belirlemek için bir yıla kadar süren bir inceleme süreci başlatacak.
Gelişmenin Arka Planı
ABD'de güneş paneli üretimi, Çin menşeli panellere uygulanan tarifelerin ardından Güney Kore, Vietnam, Tayland ve Malezya gibi ülkelerden yapılan ithalatta artış yaşanmasıyla zor durumda kaldı. American Alliance for Solar Manufacturing, Güney Koreli üreticilerin ABD pazarında haksız fiyatlandırma yaptığını ve bu durumun yerli üretimi teşvik etmek için harcanan milyarlarca doları tehdit ettiğini öne sürüyor. Koalisyonun üyeleri arasında First Solar, Qcells ve özel sermaye destekli girişimler yer alıyor. Başvuruda, Güney Kore'den ithal edilen panellerin ortalama fiyatının, üretim maliyetinin %30 altında olduğu iddia ediliyor. Bu iddia, ABD'de faaliyet gösteren Güney Koreli üreticilerin yanı sıra Kore Ticaret Yatırım Ajansı tarafından da reddedildi.
ABD'nin güneş enerjisi sektörü, Başkan Joe Biden yönetiminin iklim hedefleri doğrultusunda hızlı bir büyüme yaşarken, yerli üretim kapasitesi talep artışına ayak uyduramıyor. 2022'de yürürlüğe giren Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA), yerli güneş paneli üretimini sübvanse ediyor ancak ithalatın baskısı bu teşviklerin etkisini azaltıyor. Güney Kore, ABD'nin en büyük ikinci güneş paneli tedarikçisi konumunda; 2023 yılında 4,2 milyar dolar değerinde panel ihraç etti. Soruşturma talebi, özellikle Çin'e uygulanan yaptırımlar ve Güneydoğu Asya ülkelerindeki üretim kapasitesine yönelik önceki anti-damping soruşturmalarının ardından geliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güney Kore'ye yönelik olası bir anti-damping soruşturması, ABD ile Asya-Pasifik bölgesi arasındaki ticari gerilimleri daha da tırmandırabilir. Güney Kore, ABD'nin Çin'e bağımlılığı azaltma stratejisinde kilit bir ortak olarak görülürken, bu tür bir soruşturma iki ülke arasındaki ticaret ilişkisini zorlayabilir. Öte yandan, ABD'deki yerli üreticiler, Çin merkezli panellerin Güneydoğu Asya üzerinden ABD'ye girmesini önlemek için daha sıkı düzenlemeler talep ediyor. Küresel güneş paneli arzının %80'inden fazlasını kontrol eden Çin, bu süreçte dolaylı olarak etkilenebilir. ABD'nin aldığı korumacı önlemler, Avrupa Birliği ve Hindistan gibi diğer büyük pazarlarda da benzer adımları tetikleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, güneş paneli üretiminde önemli bir kapasiteye sahip olmasına rağmen, hammadde ve teknolojide dışa bağımlıdır. ABD'nin Güney Kore'ye yönelik soruşturması, Türk üreticilerine küresel piyasalarda fiyat avantajı sağlayabilir, ancak aynı zamanda ABD'nin korumacılık eğiliminin güçlenmesi, Türkiye'nin de ABD'ye panel ihracatında benzer engellerle karşılaşma riskini artırır. Türkiye'nin yerli üretim kapasitesini ve teknolojik bağımsızlığını artırması, bu tür ticaret savaşlarına karşı direncini yükseltecektir. Ayrıca, Avrupa Birliği'nin iklim hedefleri doğrultusunda Türkiye'den panel ithalatını artırması, bu gelişmenin olumlu bir yan etkisi olabilir.
