Louisiana Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy, Başkan Donald Trump'ın Cuma günü Rusya'ya yönelik yaptırımları kaldırma kararını sert bir şekilde eleştirerek, eski Başkan Ronald Reagan ve geçen ay hayatını kaybeden Güney Carolina Senatörü Lindsey Graham'ın bu durumdan utanç duyacağını ifade etti. Cassidy, Trump'ın sert bir Rusya yaptırım paketini yasalaştırmasından henüz bir ay bile geçmemişken yaptırımları kaldırmasını hayal kırıklığıyla karşıladığını belirtti.
Yaptırım Kararının Arka Planı
Başkan Trump, Kongre'nin her iki kanadında da ezici çoğunlukla kabul edilen ve Rusya'ya karşı kapsamlı yaptırımlar içeren yasayı imzaladıktan kısa bir süre sonra, Cuma günü beklenmedik bir şekilde bu yaptırımların bir kısmını waive etme (uygulamama) kararı aldı. Söz konusu yasa, Rusya'nın 2016 ABD seçimlerine müdahalesi ve Ukrayna'daki eylemleri nedeniyle cezalandırılmasını öngörüyordu. Trump yönetimi, kararın gerekçesi olarak ulusal güvenlik ve diplomatik esneklik ihtiyacını gösterdi. Ancak bu hamle, Cumhuriyetçi Parti içinde bile önemli bir tepkiyle karşılandı.
Senatör Cassidy, yaptığı yazılı açıklamada, "Başkan Reagan'ın 'Güven ama doğrula' sözünü hatırlatmak isterim. Rusya'nın davranışlarında bir değişiklik olmadığı halde yaptırımların kaldırılması, müttefiklerimiz nezdinde ABD'nin güvenilirliğine zarar verir" dedi. Cassidy ayrıca, geçtiğimiz ay hayatını kaybeden Senatör Lindsey Graham'ın Rusya'ya karşı sert duruşuyla tanındığını ve böyle bir kararı asla onaylamayacağını sözlerine ekledi.
Trump'ın kararı, Kongre'deki her iki partiden de eleştiri aldı. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Demokrat Eliot Engel, "Bu karar, Rusya'nın saldırganlığını ödüllendirmek anlamına gelir" derken, Cumhuriyetçi Senatör Marco Rubio da sosyal medya hesabından "Yaptırımların kaldırılması için Rusya'nın somut adımlar atması gerekir" paylaşımında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırım politikasındaki bu ani değişiklik, Avrupa başkentlerinde de endişeyle karşılandı. Avrupa Birliği, yaptırımların koordineli bir şekilde uygulanması gerektiğini vurgularken, Almanya ve Fransa, ABD'nin tek taraflı adımının transatlantik ittifak içinde çatlak yaratabileceği uyarısında bulundu. Rusya ise kararı memnuniyetle karşıladı; Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, "Bu, ilişkilerin normalleşmesi yolunda atılmış olumlu bir adım" dedi.
Uzmanlar, Trump'ın kararının arkasında iç politik hesapların yanı sıra, Rusya ile Suriye ve Ukrayna gibi konularda işbirliği arayışının yatabileceğini belirtiyor. Ancak yaptırımların kaldırılmasının, Rusya'nın Kırım ilhakı ve Doğu Ukrayna'daki müdahalesi nedeniyle uygulanan sektörel yaptırımları kapsamadığı, sadece belirli kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımların bir kısmını etkilediği ifade ediliyor. Yine de bu adım, ABD'nin Rusya'ya karşı tutumunda bir yumuşama sinyali olarak yorumlanıyor.
Cumhuriyetçi Parti içindeki şahin kanat, Trump'ın kararını partinin geleneksel çizgisine aykırı buluyor. Reagan döneminde Sovyetler Birliği'ne karşı sert politikalar izlenmiş, Graham ise son yıllarda Rusya'ya yönelik yaptırımların sıkılaştırılması için Kongre'de öncülük etmişti. Cassidy'nin açıklamaları, partinin Rusya konusundaki bölünmüşlüğünü gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD'nin Rusya'ya yönelik yaptırım politikasındaki bu değişikliği dikkatle izliyor. Türkiye, Rusya ile hem enerji hem de savunma alanında yakın işbirliği içinde; S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle ABD yaptırımlarına maruz kalmıştı. Washington'ın yaptırımları hafifletmesi, Ankara'nın Moskova ile ilişkilerinde daha rahat hareket etmesine olanak tanıyabilir. Ancak ABD'nin tek taraflı adımları, NATO içinde dayanışma ve yaptırım rejimlerinin etkinliği konusunda soru işaretleri yaratıyor. Türkiye, Batı ile Rusya arasında denge politikası yürütürken, ABD'nin tutumundaki bu tür dalgalanmalar stratejik belirsizliği artırabilir.
