ABD’de Cumhuriyetçi Parti’nin (GOP) savunma harcamalarına yönelik bütçe tartışmaları sürerken, Hava Kuvvetleri Muharip Komutanı General Kenneth Wilsbach, 2025 mali yılı için acil ek bütçe (supplemental) ve önümüzdeki beş yılı kapsayan 1,5 trilyon dolarlık bir bütçe planı çağrısında bulundu. Breaking Defense’e konuşan General Wilsbach, Epic Fury tatbikatı gibi operasyonel ihtiyaçların finansmanı için birçok programın durdurulduğunu belirterek, bu yıl için ek bütçenin kritik olduğunu vurguladı.
Epic Fury ve Durdurulan Programlar
General Wilsbach, “Epic Fury ile ilişkili faturaları ödeyebilmek için harcamalarını durdurduğumuz çok sayıda şey var. Bu yüzden bu yıl için bir ek bütçeye ihtiyacınız var,” ifadelerini kullandı. Epic Fury, ABD Hava Kuvvetleri’nin Pasifik bölgesinde düzenlediği büyük ölçekli bir tatbikat olarak biliniyor. Wilsbach, tatbikatın maliyetinin yanı sıra bakım, eğitim ve modernizasyon programlarının da baskı altında olduğunu belirtti. Hava Kuvvetleri’nin mevcut bütçesinin, Çin ve Rusya gibi rakiplere karşı caydırıcılığı sürdürmek için yetersiz kaldığını savundu.
General, özellikle F-35 ve KC-46 tanker uçaklarının bakım gecikmeleri, hipersonik silah testleri ve uzay tabanlı sensör projelerinin finansman sorunları yaşadığını aktardı. “Daha fazla esneklik olmadan, yeteneklerimizi geliştiremeyeceğiz ve mevcut tehditlere yanıt vermekte zorlanacağız,” dedi.
Pentagon’un Bütçe Planı ve Kongre’deki Görüşmeler
Pentagon, 2025 mali yılı için 895 milyar dolarlık bir bütçe talep etmişti ancak Wilsbach, Hava Kuvvetleri’nin bu rakamın ötesinde bir finansman ihtiyacı olduğunu belirtiyor. 1,5 trilyon dolarlık beş yıllık plan, özellikle Pasifik’teki varlık ve modernizasyonu hedefliyor. Kongre’deki GOP üyeleri savunma harcamalarının artırılmasından yana olsa da, bütçe açığı ve iç harcamalar konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle süreç karmaşık ilerliyor. Bazı Cumhuriyetçiler, savunma dışı harcamalarda kesinti yapılmadan savunma bütçesinin artırılmasının mümkün olmadığını savunurken, diğerleri ulusal güvenlik için ek finansmanın öncelikli olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, ABD’nin Çin ve Rusya’ya karşı askeri caydırıcılığını artırma çabasının bir parçası olarak görülüyor. Özellikle Hint-Pasifik bölgesindeki gerilimler, ABD’nin Tayvan, Güney Kore ve Japonya ile yaptığı güvenlik işbirlikleri, hava ve uzay kuvvetlerinin modernizasyonunu zorunlu kılıyor. Ayrıca, Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki gerginlikler de savunma harcamalarının artırılması yönünde baskı oluşturuyor. Ek bütçe talebi, ABD’nin küresel taahhütlerini yerine getirme kapasitesiyle ilgili endişeleri yansıtıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’nin savunma harcamalarını artırma ve modernizasyon planları, Türkiye’nin güvenlik çevresini doğrudan etkileyebilir. ABD’nin Pasifik’e odaklanması, Avrupa ve Doğu Akdeniz’deki varlığının azalması riskini doğurabilir, bu da Türkiye için fırsatlar ve riskler oluşturur. Öte yandan, ABD’nin NATO içindeki yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesi, Türkiye’nin ittifak içindeki güvenlik beklentileri açısından önemlidir. Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması ve S-400 krizi gibi konular, bu bütçe tartışmalarında dolaylı olarak gündeme gelebilir. Ayrıca, savunma sanayii işbirlikleri ve silah tedarik süreçleri etkilenebilir.
