Google, Birleşik Krallık'taki uygulama geliştiricilerinin açtığı toplu davayı 449,3 milyon dolar (yaklaşık 15 milyar Türk lirası) ödeyerek sonlandırmayı kabul etti. Dava, teknoloji devinin Play Store üzerinde uyguladığı komisyon oranlarının ve pazar hakimiyetinin haksız rekabet yarattığı iddialarına dayanıyordu. Anlaşma, Londra'daki Rekabet Temyiz Mahkemesi'nde (CAT) görülen davanın taraflarca uzlaşmayla sonuçlanmasının ardından duyuruldu.
Davanın Arka Planı ve İddialar
Dava, 2021 yılında Birleşik Krallık merkezli uygulama geliştiricileri adına açılmıştı. Geliştiriciler, Google'ın Play Store'da %30'a varan komisyon oranları uygulayarak küçük ve orta ölçekli yazılım firmalarının rekabet gücünü zayıflattığını öne sürüyordu. Ayrıca, Google'ın kendi uygulamalarını arama sonuçlarında öne çıkararak rakiplerini dezavantajlı konuma düşürdüğü ve Android işletim sistemindeki hakim konumunu kötüye kullandığı iddia ediliyordu.
İngiliz geliştiriciler, bu uygulamaların yalnızca kendi gelirlerini düşürmekle kalmayıp, tüketicilere daha yüksek fiyatlar olarak yansıdığını savunuyordu. Özellikle oyun geliştiricileri ve abonelik tabanlı hizmet sunan şirketler, komisyon yükünün yenilikçi projelerin önünü kestiğini dile getiriyordu. Dava dilekçesinde, Google'ın Play Store'daki pazar payının %90'ın üzerinde olduğu ve bu durumun fiili bir tekel oluşturduğu vurgulanıyordu.
Google ise iddialara karşı çıkarak, komisyon oranlarının sektördeki diğer platformlarla (App Store gibi) benzer olduğunu ve geliştiricilere geniş bir kullanıcı tabanına erişim imkanı tanıdığını savunmuştu. Şirket, ayrıca Google Play'in güvenlik ve altyapı hizmetlerinin bu komisyonla finanse edildiğini belirtmişti.
Anlaşmanın Küresel ve Bölgesel Yansımaları
Bu uzlaşma, teknoloji şirketlerinin dünya genelinde benzer iddialarla karşı karşıya kaldığı bir dönemde geliyor. Avrupa Birliği'nin Dijital Pazarlar Yasası (DMA) ve diğer düzenleyici girişimler, büyük teknoloji platformlarının ticari uygulamalarını yakın takibe almış durumda. Google'ın Birleşik Krallık'ta yaptığı bu ödeme, şirketin gelecekteki davalar için emsal teşkil edebilecek bir taviz olarak yorumlanıyor.
Öte yandan, ABD'de Epic Games ile Google arasındaki benzer bir dava, 2023'te jüri kararıyla Google'ın aleyhine sonuçlanmış ve şirketin Play Store politikalarında değişiklik yapması gündeme gelmişti. Avustralya ve Hindistan gibi ülkelerde de benzer soruşturmalar sürüyor. Bu gelişmeler, dijital platformların uygulama mağazalarındaki komisyon oranlarının küresel çapta yeniden gözden geçirilmesine yol açabilir.
Britanya'daki bu anlaşma, aynı zamanda toplu davaların teknoloji devlerinin davranışlarını değiştirmede etkili bir mekanizma olabileceğini gösteriyor. Geliştiricilerin avukatı olan ve davayı yürüten uzmanlar, ödemenin sektöre önemli bir mesaj verdiğini belirterek, "Bu karar, geliştiricilerin haklarını koruyucu bir adım. Benzer taleplerin başka ülkelerde de gündeme gelebileceği sinyalini veriyor" şeklinde değerlendirmede bulundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de uygulama geliştiricileri, Google Play ve App Store'daki yüksek komisyon oranlarından şikayetçi. Türkiye'deki yerli girişimler, özellikle oyun ve mobil uygulama sektörlerinde, bu oranların rekabet güçlerini azalttığını ifade ediyor. Rekabet Kurumu'nun Google hakkında yürüttüğü soruşturmalar ve 2022'de verilen cezalar, bu konunun Türkiye'de de takip edildiğini gösteriyor. Bu küresel uzlaşma, Türk geliştiricilere emsal teşkil edebilecek bir örnek olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, Türkiye'nin dijital ekonomiye yönelik düzenleyici çerçevesini güçlendirmesi ve yerli yazılım ekosistemini destekleyecek politikalar geliştirmesi açısından bu gelişme önemli bir referans noktası oluşturuyor.
