Avrupa Birliği'nin sınır ajansı Frontex, 2025 yılında AB'ye yapılan düzensiz göçmen geçişlerinin bir önceki yıla kıyasla yüzde 26 oranında azalarak yaklaşık 178 bine gerilediğini açıkladı. Bu gelişme, Akdeniz'de göçmen dramının sürdüğü bir dönemde geldi. Göçmen yardım kuruluşu SOS Méditerranée, Libya açıklarında 11 cesedin denizde tespit edildiğini duyurdu. Kuruluş, bölgede arama kurtarma faaliyetlerini sürdürürken, ölü sayısının artabileceği endişesi dile getiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı: Akdeniz'de Artan Göçmen Trajedileri
Frontex verilerine göre, 2024 yılında AB sınırlarında yaklaşık 240 bin düzensiz geçiş kaydedilmişti. 2025'teki düşüşe rağmen, sayı hâlâ yüksek seviyelerde seyrediyor. Göçmenlerin ana rotaları arasında Batı Afrika, Batı Balkanlar ve Orta Akdeniz yer alıyor. Orta Akdeniz rotası, özellikle Libya ve Tunus üzerinden İtalya'ya ulaşmaya çalışan göçmenler için en tehlikeli güzergâh olmaya devam ediyor.
SOS Méditerranée, kendi filosuyla Akdeniz'de arama kurtarma operasyonları yürüten sivil toplum kuruluşlarından biri. Son olarak Libya'nın doğu kıyıları açıklarında 11 ceset gördüklerini bildiren kuruluş, bölgede kurtarma çalışmalarını sürdürüyor. Bu tür olaylar, Avrupa'nın göç politikalarını tartışmaya açarken, insan hakları örgütleri AB'yi daha etkili kurtarma mekanizmaları kurmaya çağırıyor.
Uluslararası Göç Örgütü'ne (IOM) göre, 2014 yılından bu yana Akdeniz'de yaklaşık 30 bin göçmen hayatını kaybetti veya kayboldu. Sadece 2025 yılında Orta Akdeniz'de 1.800'den fazla kişinin öldüğü tahmin ediliyor. Bu rakamlar, Avrupa'nın göç yönetiminin insani boyutunun ne kadar kritik olduğunu gözler önüne seriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: AB'nin Göç Politikaları ve Uluslararası Yansımaları
Frontex'in açıkladığı düşüş, AB'nin sınır kontrolü önlemlerinin kısmen etkili olduğunu gösterse de, uzmanlar bu durumun göçmenlerin daha tehlikeli yollara yönelmesine neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle Libya'daki siyasi istikrarsızlık, göçmen kaçakçılığı ağlarının güçlenmesine ve insan hakları ihlallerinin artmasına zemin hazırlıyor.
Avrupa Birliği'nin komşu ülkelerle yaptığı göç anlaşmaları tartışma konusu olmaya devam ediyor. Türkiye, AB'nin göç politikalarında kilit bir rol üstlenirken, yeni anlaşmaların da odağında yer alıyor. AB'nin bu politikaları, insan hakları örgütleri tarafından eleştirilirken, göçmenlerin düzenli ve güvenli yollarla Avrupa'ya ulaşabilmesi için daha kapsamlı çözümler talep ediliyor.
Bu hafta Malta'da bir araya gelen AB İçişleri Bakanları, göç konusunda ortak bir yaklaşım geliştirmek için görüşmeler yürüttü. Ancak üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları, ortak bir politika oluşturmayı zorlaştırıyor. Öte yandan, BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), göçmenlerin korunması ve sorumluluk paylaşımı konusunda ülkelere çağrıda bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, halihazırda dünyanın en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapıyor ve Avrupa'ya yönelen göç akınlarında kilit bir geçiş ülkesi konumunda. AB ile 2016 yılında imzalanan göç anlaşması, düzensiz geçişleri azaltmada önemli rol oynamıştı. Ancak anlaşmanın sürdürülebilirliği ve mali destek konularında belirsizlikler sürüyor. Akdeniz'deki bu gelişmeler, göç yönetiminin yalnızca sınır güvenliğiyle değil, insani boyutuyla da ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Türkiye'nin, bölgesel istikrarın sağlanması ve göçmenlerin korunması konusundaki rolü uluslararası toplum tarafından yakından izleniyor.
