Gazze'de üç yıllık yıkıcı savaşın ardından binlerce öğrenci, harabeye dönen okul binaları yerine açık havada kurulan geçici okullarda eğitime yeniden başladı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, İsrail'in yoğun saldırıları sonucu Gazze'deki okulların yüzde 80'inden fazlası hasar gördü veya tamamen yıkıldı. Eğitim sisteminin çökmesiyle birlikte 600 binden fazla çocuk aylardır okuldan uzak kaldı. Şimdi, çadırlarda ve açık alanlarda oluşturulan geçici sınıflarda dersler yeniden başladı; ancak koşullar son derece zor.
Yıkılan Bir Eğitim Sisteminin Ardından
Gazze'de 2023 Ekim'inden bu yana süren saldırılar, sadece can kaybına değil, aynı zamanda altyapının tamamen çökmesine neden oldu. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ve diğer yardım kuruluşlarının raporlarına göre, bölgedeki 563 okul binasının büyük bir kısmı kullanılamaz durumda. Öğrenciler, aileleriyle birlikte yerinden edilmiş kamplarda yaşam mücadelesi verirken, eğitimden tamamen mahrum kaldı. UNICEF Sözcüsü, "Bu çocuklar için okul, sadece eğitim değil, aynı zamanda travma sonrası normalleşme ve psikososyal destek anlamına geliyor" açıklamasında bulundu.
Yerel eğitim yetkilileri, ellerindeki sınırlı kaynaklarla açık hava okulları kurmaya çalışıyor. Çadırlarda, enkaz altından çıkarılan sıralarda ve gölgeliklerde dersler yapılıyor. Ancak elektrik kesintileri, temiz su sıkıntısı ve kırtasiye malzemesi eksikliği eğitimi sekteye uğratıyor. Öğretmenlerin bir kısmı da hayatını kaybetti veya yerinden edildi; kalanlar ise gönüllü olarak ders veriyor.
Uluslararası toplum, Gazze'deki eğitim krizine yeterli ilgiyi göstermekte yavaş kalıyor. UNICEF, acil ateşkes çağrısını yinelerken, eğitim için fon ihtiyacının 100 milyon doları aştığını belirtiyor. Ancak İsrail'in devam eden ablukası ve saldırıları, insani yardımların bölgeye ulaşmasını engelliyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Gazze'deki eğitim krizi, sadece Filistin için değil, tüm Ortadoğu için bir istikrarsızlık kaynağı. Uzmanlar, savaş nedeniyle eğitimden mahrum kalan bir neslin, radikalleşme ve geleceksizlik riski taşıdığı uyarısında bulunuyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, "Gazze'de kaybedilen her eğitim yılı, bölgede kalıcı bir barışı daha da zorlaştırıyor" dedi.
Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkeler, sınırlı sayıda Filistinli öğrenciye kapılarını açsa da, bu yeterli değil. Katar ve Türkiye gibi ülkeler, Gazze'ye eğitim yardımı gönderme çağrısı yapıyor; ancak İsrail'in izin vermemesi nedeniyle yardımlar ulaştırılamıyor.
Uluslararası kamuoyu, İsrail'in okulları hedef almasını savaş suçu olarak nitelendiriyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), okul bombalamalarının sistematik hale geldiğini ve bunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtti. Ancak BM Güvenlik Konseyi'nde ateşkes çağrıları, ABD'nin vetosu nedeniyle sonuçsuz kalıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Gazze'deki eğitim krizi, Türkiye'nin insani diplomasi ve bölgesel istikrar politikalarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Filistinli mültecilere yönelik yardımları sürdürürken, aynı zamanda Gazze'nin yeniden inşası için uluslararası platformlarda girişimlerde bulunuyor. Eğitimsiz kalan bir neslin yarattığı radikalleşme riski, Türkiye'nin güvenlik çıkarlarını tehdit ediyor. Ayrıca, Türkiye'nin bölgede artan insani rolü, Batı ile ilişkilerinde bir denge unsuru olarak öne çıkıyor. Ankara, ateşkesin sağlanması ve eğitim yardımlarının ulaştırılması için diplomatik çabalarını yoğunlaştırmalı.
