Gazze Şeridi'nde İsrail saldırıları nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan yüz binlerce Filistinli, şimdi de hızla artan kemirgen istilasıyla karşı karşıya. Enkaz yığınları ve kanalizasyon sularının oluşturduğu sağlıksız ortamda fare popülasyonu patlama yaparken, yerinden edilmiş aileler gıda ve temiz suya erişimde büyük zorluk çekiyor. BM'nin son raporuna göre, Gazze'nin çeşitli bölgelerinde farelerin yanı sıra haşere türleri de hızla çoğalıyor.
Gelişmenin arka planı: Savaşın tetiklediği ekolojik kriz
7 Ekim 2023'te başlayan çatışmalar, Gazze'de altyapının büyük ölçüde tahrip olmasına yol açtı. Atık toplama hizmetlerinin durması, kanalizasyon hatlarının patlaması ve su arıtma tesislerinin çalışamaz hale gelmesi, kemirgenler için ideal bir üreme alanı oluşturdu. Uzmanlar, farelerin sadece gıda depolarına değil, aynı zamanda geçici barınma alanlarına da girerek uyku sırasında insanları ısırdığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) yetkilileri, lağım farelerinin büyüklüğünün normalin iki katına ulaştığını ve Leptospirosis gibi ölümcül hastalıkların yayılma riskinin arttığını bildiriyor.
Bölgedeki sağlık çalışanları, kemirgenlerin taşıdığı hastalıkların mevcut krizi daha da derinleştirebileceği konusunda uyarıyor. Aşı ve ilaç stoklarının tükenmek üzere olduğu Gazze'de, farelerin neden olduğu ikincil enfeksiyonlar nedeniyle hastanelerin kapasitesinin aşıldığı belirtiliyor. Yerel kaynaklara göre, son bir ayda en az 20 kişi fare kaynaklı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetti.
Bölgesel boyut: İnsani yardımın yetersizliği ve uluslararası çağrılar
Gazze'deki kemirgen istilası, savaşın insani boyutunun yanı sıra çevresel bir felaketin de habercisi. Mısır sınırındaki Refah Sınır Kapısı'nın kısmen açık olmasına rağmen, insani yardım malzemelerinin girişi sınırlı kalıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), 500 milyon dolarlık acil yardım çağrısı yaparken, fare ilacı ve haşere kontrol ekipmanlarının temini için özel bir fon oluşturulmasını istedi. Bölgedeki Arap ülkeleri, konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşımaya hazırlanıyor.
Uzmanlar, Gazze'deki ekolojik yıkımın onlarca yıl sürecek bir iyileşme süreci gerektirebileceğini ifade ediyor. Kemirgen istilası, sadece sağlık değil, aynı zamanda tarımsal üretimi de tehdit ediyor. Gazze'nin kuzeyindeki tarım arazilerinde yapılan incelemelerde, farelerin mahsullerin yüzde 40'ına zarar verdiği tespit edildi. Bu durum, önümüzdeki aylarda gıda krizinin daha da derinleşeceğine işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krizin başından bu yana aktif bir rol üstleniyor. Fare istilası ve artan sağlık riski, Türkiye'nin bölgeye yönelik yardım politikasında yeni bir boyut açılmasını gerektirebilir. Özellikle haşere kontrol ekipmanları ve ilaç yardımı, Türkiye'nin diplomatik girişimlerine destek sağlayacak bir alan olarak öne çıkıyor. Ayrıca, bu kriz, Türkiye'nin Mısır ile koordinasyonunu artırarak sınır geçişlerinin daha etkin kullanılmasına katkıda bulunabilir. Uzun vadede, Gazze'nin yeniden imarı sürecinde Türk şirketlerinin üstlenebileceği altyapı projeleri, bölgesel istikrar ve Türkiye'nin yumuşak gücü açısından kritik önem taşıyor.
