İsrail ile Gazze arasındaki ateşkes ve esir takası anlaşması, bölgede umutları artırırken, uzmanlar anlaşmanın en kritik unsurunun eksik olduğunu belirtiyor: İsrail'in kalıcı barışa yönelik iradesi. Uzun süredir devam eden çatışmaların sona erdirilmesi için atılan bu adım, taraflar arasında güven tesis etmekten uzak görünüyor.
Anlaşmanın İçeriği ve Eksiklikler
Anlaşma, Hamas'ın elindeki İsrailli rehinelerin serbest bırakılması karşılığında İsrail'in binlerce Filistinli tutsağı serbest bırakmasını öngörüyor. Ayrıca, insani yardımların Gazze'ye ulaştırılması ve ateşkesin kalıcı hale getirilmesi için müzakerelerin sürdürülmesi planlanıyor. Ancak analistler, İsrail hükümetinin aşırı sağcı kanadının anlaşmaya açıkça karşı çıktığını ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun koalisyon ortaklarının baskısıyla anlaşmayı sabote edebileceğini vurguluyor.
İsrail'in Gazze'deki askeri varlığını sürdürme ısrarı, Filistin yönetiminin bölgede yeniden kontrol sağlamasına izin vermemesi ve iki devletli çözüm fikrine açıkça karşı çıkması, barışın önündeki en büyük engeller olarak öne çıkıyor. Washington merkezli düşünce kuruluşlarından yapılan açıklamalarda, anlaşmanın sadece geçici bir ateşkes olduğu ve kalıcı barış için siyasi iradenin şart olduğu belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Anlaşmanın başarısızlığı, sadece İsrail ve Filistin'i değil, tüm bölgeyi etkileyebilir. Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler, Arap ülkelerinin İsrail ile normalleşme sürecini hızlandırabilir. Ancak sürecin çökmesi, bölgesel bir savaşa yol açabilir. ABD, anlaşmayı desteklerken, İran ve Hizbullah'ın tutumu da belirleyici olacak.
BM ve uluslararası toplum, iki devletli çözümün tek seçenek olduğunu yinelerken, İsrail'in uluslararası hukuka aykırı yerleşim politikaları eleştiri konusu olmaya devam ediyor. Anlaşmanın uygulanması, bölgesel istikrarın sağlanması için kritik önem taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle biliniyor ve iki devletli çözümü savunuyor. Bu anlaşmanın kalıcı barışa dönüşmemesi, Türkiye'nin bölgedeki etkisini ve arabuluculuk rolünü artırabilir. Ankara, Gazze'ye insani yardım gönderilmesi ve yeniden imarı konusunda öncü bir rol üstlenebilir. Ayrıca, İsrail ile ilişkilerin normalleşmesi ancak Filistin haklarının korunmasıyla mümkün olacağından, Türkiye'nin bu süreçte denge politikası izlemesi bekleniyor. Anlaşmanın çökmesi, bölgede yeni bir göç dalgası ve istikrarsızlık yaratabilir; bu da Türkiye'nin güvenliğini doğrudan etkileyebilir.
