Gana hükümeti, milli takım oyuncusu Thomas Partey'e Kanada'nın giriş vizesi vermeyi reddetmesi üzerine Ottawa yönetimine resmi bir protesto notası iletti. Cumartesi günü yapılan açıklamada, Gana Dışişleri Bakanlığı'nın Kanada'nın Ankara Büyükelçiliği aracılığıyla protestosunu ilettiği belirtildi. Partey, Gana'nın 22 Mart Çarşamba günü Toronto'da Panama ile oynayacağı hazırlık maçına katılmak üzere vize başvurusunda bulunmuş, ancak başvurusu reddedilmişti. Gana Yetkilileri, vize reddinin gerekçesinin Partey'in İngiltere'deki bir cinsel saldırı soruşturmasıyla bağlantılı olduğunu belirtiyor. Partey hakkında 2022 yılında iki farklı kadın tarafından cinsel saldırı suçlaması yapılmış, ancak İngiliz polisi Nisan 2023'te yetersiz kanıt nedeniyle soruşturmayı kapatmıştı.
Gelişmenin arka planı ve diplomatik kriz
Thomas Partey, Premier Lig ekibi Arsenal'de forma giyen 29 yaşındaki önemli bir futbolcu olarak tanınıyor. 2022 yılında hakkında yapılan cinsel saldırı iddiaları İngiliz polisi tarafından soruşturulmuş ancak kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişti. Buna rağmen Kanada makamları, vize başvurusunu değerlendirirken bu iddiaları yeniden gündeme getirdi ve giriş iznini reddetti. Gana hükümeti, bu kararın diplomatik normlara aykırı olduğunu ve uluslararası hukukta yerleşik teamüllere ters düştüğünü savunuyor. Gana Dışişleri Bakanı Shirley Ayorkor Botchwey, protestoyu yazılı olarak Kanada'ya bildirdiklerini ve konunun takipçisi olacaklarını açıkladı. Olay, Gana'da büyük tepki çekerken, Kanada'nın vize politikasının keyfi olduğu yönünde eleştiriler yükseldi.
Kanada'dan konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak kaynaklar, Kanada'nın vize politikası gereği, adli soruşturmaya konu olmuş veya suç geçmişi bulunan kişilere giriş izni vermekte çekimser davrandığını belirtiyor. Buna karşın Partey hakkındaki soruşturmanın kapatılmış olması, kararın tartışmalı olmasına yol açtı. Gana, konunun sadece sportif bir mesele değil, aynı zamanda ülke onuru ve diplomatik ilişkiler açısından da önemli olduğunu vurguluyor. Partey'in takım arkadaşları ve Gana Futbol Federasyonu da oyuncuya destek mesajları yayınladı.
Bölgesel ve küresel boyut: Vize politikaları ve insan hakları
Bu olay, Kanada'nın sıkı vize politikalarının uluslararası alandaki yansımalarını bir kez daha gündeme taşıdı. Kanada, özellikle cinsel suç iddiaları ve geçmişi olan kişilere karşı katı kurallar uyguluyor. Ancak Gana gibi ülkeler, bu tür uygulamaların ayrımcılık yarattığını ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu savunuyor. Afrika Birliği (AU) de konuya ilişkin bir açıklama yaparak, üye ülkelerin vatandaşlarının haksız yere vize engeliyle karşılaştığını belirtti. Olay, yalnızca Gana-Kanada ilişkilerini değil, aynı zamanda Afrika ülkelerinin Batılı ülkelerle olan diplomasisini de etkileyebilecek bir nitelik taşıyor.
Küresel ölçekte, vize politikaları ve uluslararası seyahat özgürlüğü, özellikle sporcular ve sanatçılar için sık sık tartışma konusu oluyor. Partey dosyası, benzer durumlarla karşılaşan pek çok kişi için emsal teşkil edebilir. Öte yandan, cinsel saldırı iddialarının soruşturma aşamasında veya kapatılmış olmasının vize süreçlerinde nasıl değerlendirilmesi gerektiği, hukuki bir tartışmanın da kapısını araladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer vize retleri ve diplomatik protestolarla sıkça karşılaşan bir ülke olarak bu gelişmeyi yakından takip ediyor. Türk vatandaşları, özellikle Schengen bölgesi ve ABD'ye yönelik vize başvurularında zaman zaman keyfi engellerle karşılaştığı için Gana'nın durumu Ankara'da da yankı bulacaktır. Ayrıca, Türkiye ile Kanada arasında son yıllarda yaşanan silah ambargosu ve diplomatik gerginlikler hatırlandığında, benzer bir vize krizinin Türk-Kanada ilişkilerinde de yaşanabileceği öngörülebilir. Bu olay, uluslararası hukuk çerçevesinde vize politikalarının standartlaştırılması ve keyfiliğin önlenmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
