Fransa'nın ev sahipliğinde Biarritz'de düzenlenen G7 Liderler Zirvesi'nde, İran'ın nükleer faaliyetleri ve Ukrayna'daki savaşın seyri ele alındı. Zirveye Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya ve Kanada liderlerinin yanı sıra Avrupa Birliği temsilcileri de katıldı. İki gün süren toplantıların ardından yayımlanan ortak bildiride, İran'ın uranyum zenginleştirme programına ilişkin derin endişeler dile getirilirken, Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin sürdürüleceği vurgulandı. Zirvede ayrıca iklim değişikliği ve yapay zeka gibi küresel meseleler de gündeme geldi.
İran Nükleer Anlaşması ve Gerilim
G7 liderleri, İran'ın nükleer anlaşma kapsamındaki taahhütlerini ihlal etmesini kınadı ve Tahran'a yönelik yaptırımların artırılabileceği sinyalini verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İran ile diplomatik kanalların açık tutulması gerektiğini savunurken, ABD Başkanı Donald Trump daha sert bir tutum sergileyerek İran'ın anlaşmaya tam uyum sağlaması gerektiğini belirtti. Zirve öncesinde İran, uranyum zenginleştirme oranını artırarak uluslararası toplumda tepkilere yol açmıştı. Liderler, İran'ın nükleer silah geliştirmesine izin vermeyeceklerini ve bölgesel istikrarın korunması için Tahran üzerindeki baskının devam edeceğini ifade etti.
Ukrayna Savaşı ve Destek Taahhütleri
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin video konferansla katıldığı zirvede, liderler Rusya'ya karşı yaptırımların sürdürülmesi ve Ukrayna'ya ek askeri yardım yapılması konusunda mutabık kaldı. Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik Rus saldırılarının ardından, G7 ülkeleri acil insani yardım ve hava savunma sistemleri tedariki için 50 milyar dolarlık bir paketi onayladı. Bildiride ayrıca, Rusya'nın savaş suçlarından sorumlu tutulacağı ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğünün tanındığı yinelendi. Ancak bazı analistler, somut adımlar konusunda üyeler arasında görüş ayrılıkları olduğuna dikkat çekiyor.
Küresel Ekonomi ve İklim Krizi
Zirvenin ekonomik boyutunda, küresel enflasyon ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ele alındı. Liderler, kritik minerallerin tedarik zincirini çeşitlendirme ve Çin'e bağımlılığı azaltma konusunda prensipte anlaştı. İklim değişikliği cephesinde ise, 2030'a kadar karbon emisyonlarını yarıya indirme hedefi yeniden teyit edildi ve gelişmekte olan ülkelere yeşil dönüşüm için finansman sağlanması kararlaştırıldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
G7 zirvesinde İran ve Ukrayna konularında alınan kararlar, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, İran'la enerji ticareti ve Ukrayna ile tahıl koridoru anlaşması gibi hassas dengeler üzerinde hareket ediyor. G7'nin İran'a yönelik olası yeni yaptırımları, Türkiye'nin enerji maliyetlerini artırabilir. Ayrıca Ukrayna'ya yapılacak yardımların sürmesi, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini etkileyebilir ve Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlaştırabilir. Ankara, bu gelişmeleri yakından takip ederek kendi çıkarlarını korumaya çalışacaktır.
