G7 liderleri, Salı günü yaptıkları toplantıda, dört yılı aşkın süredir devam eden Ukrayna savaşını sona erdirmek için Rusya'ya yönelik baskıyı yoğunlaştırma konusunda birlik mesajı verdi. ABD Başkanı Donald Trump, Moskova'nın "bir anlaşma yapması" gerektiğini belirtirken, Washington'un ertelediği yaptırımları yeniden uygulamaya koyabileceğinin sinyalini verdi. Toplantıya video konferans yoluyla katılan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise, Batı'nın Rusya'ya karşı daha sert önlemler alması çağrısında bulundu.
G7'nin Ortak Tutumu ve Trump'ın Mesajı
G7 ülkelerinin liderleri, Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne ve egemenliğine olan bağlılıklarını yineleyerek, Rusya'nın savaşı sona erdirmek için "somut adımlar" atması gerektiğini vurguladı. Toplantı sonrası yayınlanan ortak bildiride, Moskova'ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği ve gerektiğinde artırılacağı belirtildi. ABD Başkanı Trump, toplantıda yaptığı konuşmada, "Rusya'nın bu savaşı bitirmesi gerekiyor. Bir anlaşma yapmanın tam zamanı" dedi. Trump ayrıca, selefi Joe Biden döneminde ertelenen bazı yaptırımların yeniden yürürlüğe konulabileceğini ima etti. Bu açıklamalar, Trump yönetiminin Ukrayna politikasında bir değişiklik sinyali olarak yorumlandı.
Zelenskiy ise, G7 liderlerine hitaben yaptığı konuşmada, Rusya'nın savaş suçları işlediğini ve uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, "Rusya'ya karşı daha güçlü ve koordineli bir yaptırım rejimi uygulanmalı" dedi. Ukrayna lideri, özellikle Rus enerji ihracatına yönelik kısıtlamaların artırılması ve dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna'nın yeniden inşasında kullanılması talebini yineledi.
Savaşın Bölgesel ve Küresel Boyutu
G7'nin bu kararı, Ukrayna savaşının dördüncü yılına yaklaşılırken geldi. Savaş, küresel enerji ve gıda fiyatlarında artışa, milyonlarca insanın yerinden edilmesine ve uluslararası güvenlik mimarisinde önemli değişikliklere yol açtı. Batılı ülkeler, Rusya'ya binlerce yaptırım uygularken, Moskova da enerji akışını keserek ve tahıl anlaşmasından çekilerek karşılık verdi. Uzmanlar, G7'nin yeni yaptırım paketinin Rus petrolüne tavan fiyat uygulamasını daha da sıkılaştırabileceğini ve Rusya'nın savunma sanayisine yönelik kısıtlamaları artırabileceğini öngörüyor.
Öte yandan, Trump'ın "anlaşma yapma" çağrısı, savaşın diplomatik yollarla çözülmesi ihtimalini gündeme getirse de, Kiev ve Moskova arasındaki temel farklılıklar devam ediyor. Ukrayna, 1991 sınırlarına dönülmesini isterken, Rusya işgal ettiği topraklardan vazgeçmeye yanaşmıyor. G7 liderleri, diplomasiye bağlı olduklarını ancak Ukrayna'nın rızası olmadan hiçbir anlaşmanın kabul edilmeyeceğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
G7'nin Rusya'ya yönelik baskıyı artırma kararı, Türkiye'nin dengeli dış politikasını doğrudan etkileyecek bir gelişmedir. Türkiye, NATO üyesi olarak Batı ittifakında yer almakla birlikte, Rusya ile enerji ve turizm başta olmak üzere önemli ekonomik ilişkilere sahiptir. Yeni yaptırımlar, Türkiye üzerinden Rusya'ya yaptırım delme iddialarını yeniden gündeme getirebilir ve Ankara'yı Batı ile Moskova arasında sıkıştırabilir. Öte yandan, Türkiye'nin arabuluculuk rolü (İstanbul süreci) bu yeni baskı döneminde daha da önem kazanabilir. Karadeniz tahıl koridoru gibi girişimler, Ankara'nın hem Kiev hem de Moskova ile diyalog kanallarını açık tutmasını gerektiriyor. Kısacası, bu gelişme Türkiye'nin çok yönlü dış politikasını sınayacak bir dönemin habercisidir.
