G7 ülkelerinin liderleri, Salı günü Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelecek. Bu kritik toplantı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rusya ile dört yılı aşkın süredir devam eden savaşta bir atılım için umutlu olduğunu dile getirdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Fransa'nın Evian kentinde düzenlenecek zirvede, Ukrayna'daki çatışmaların yanı sıra İran ile ilgili yenilenen diplomatik girişimler de ele alınacak.
Zirvenin Arka Planı ve Temel Gündem
G7 zirvesi, Ukrayna savaşının ateşkes veya barış anlaşması yönünde herhangi bir somut adımın atılmadığı bir dönemde toplanıyor. Trump'ın son açıklamaları, müzakerelerin yeniden canlanabileceğine işaret etse de taraflar arasında ciddi güven eksikliği bulunuyor. Zirvede, Ukrayna'ya askeri ve mali desteğin sürdürülmesi, savaşın insani boyutu ve olası bir barış çerçevesinin parametreleri masaya yatırılacak.
Öte yandan, İran ile ilgili bölümde ise nükleer anlaşmanın geleceği ve bölgesel gerilimlerin azaltılması konuları öne çıkıyor. G7 liderleri, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerine ilişkin endişelerini dile getirecek ve diplomatik çözüm arayışlarını destekleyeceklerini vurgulayacak. Ancak Trump'ın önceki dönemde İran'a yönelik sert tutumu, bu görüşmelerin ne kadar ilerleme kaydedebileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
G7 zirvesinin sonuç bildirgesinde Ukrayna'ya olan bağlılığın yeniden teyit edilmesi ve Rusya'ya yönelik yaptırımların devamının vurgulanması bekleniyor. Ancak Avrupa ülkeleri arasında savaşın yarattığı enerji krizi ve ekonomik yük konusunda artan bir yorgunluk gözlemleniyor. Ayrıca, Trump'ın Rusya ile doğrudan müzakerelere sıcak bakması, Avrupalı müttefikler nezdinde endişeyle karşılanabilir.
Zirvede ele alınacak bir diğer önemli başlık ise Ukrayna'nın yeniden imarı. Dünya Bankası tahminlerine göre, savaşın yol açtığı hasar 500 milyar doları aşmış durumda. G7 ülkelerinin bu konuda somut bir finansman taahhüdünde bulunup bulunmayacağı merak konusu. Ayrıca, küresel gıda güvenliği üzerindeki etkileri de görüşülecek; Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden sevkiyatı konusunda yaşanan sorunlar devam ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Ukrayna savaşında oynadığı arabuluculuk rolünü ve Karadeniz tahıl koridoru anlaşmasındaki kritik konumunu yeniden gündeme getiriyor. G7 liderlerinin Trump'ın olası bir barış girişimine nasıl yaklaşacağı, Türkiye'nin de dahil olabileceği yeni bir müzakere sürecinin kapısını aralayabilir. Ayrıca, İran dosyasının zirvede ele alınması, Türkiye'nin komşusu İran ile ilişkileri ve bölgesel enerji politikaları açısından önem taşıyor. Türkiye, hem NATO müttefiki olarak Batı ile uyumlu bir pozisyon benimsemek hem de Rusya ile dengeli ilişkilerini sürdürmek zorunda.
