Juliette de Marcillac'ın yönettiği “Nightwatchers” belgeseli, kar ve turizm cenneti Fransız Alpleri'nin Mont Blanc bölgesinde, İtalya sınırındaki Chamonix kayak merkezinde geçiyor. Ancak film, kartpostallık manzaraların altında yaşanan insani dramı gözler önüne seriyor. Gönüllüler, zorlu koşullar altında sınırı geçmeye çalışan göçmenlere yardım ederken, Avrupa'nın sığınmacı politikalarındaki ikiyüzlülük de teşhir ediliyor.
Belgeselin Perde Arkası
Chamonix, Fransa ile İtalya arasında, yıl boyunca turist çeken bir dağ kasabası. Ancak aynı vadiler, savaş, yoksulluk ve zulümden kaçan binlerce göçmenin de geçiş rotası. “Nightwatchers”, bu insanlara bir parça ekmek, bir yudum sıcak çay ve en önemlisi insanca muamele sunmaya çalışan gönüllülerin hikayesini anlatıyor. Film, bu yardımseverlerin kar fırtınalarında, gece yarısı donma tehlikesiyle karşı karşıya kalan göçmenleri arayışını saniye saniye kaydediyor. Belgeselin yönetmeni de Marcillac, bu gönüllülerin kararlılığı ve fedakarlığı karşısında bir yandan şaşkınlığını ifade ederken, diğer yandan Avrupa Birliği'nin (AB) sığınmacı krizine verdiği yanıtın yetersizliğini sorguluyor.
Gönüllüler arasında emekli öğretmenler, turist rehberleri ve dağ kurtarma ekipleri de yer alıyor. Kimi günlerde bir düzine, kimi günlerde yüzlerce göçmenle karşılaşıyorlar. Belgesel, bu kişilerin ilk yardım, gıda ve giyim yardımı yaparken aynı zamanda sınır polisiyle gerilimli anlar yaşadığını da gösteriyor. Fransa hükümeti, sınırdaki bu gayriresmi yardım faaliyetlerine karşı net bir tavır almış değil; bazı bölgelerde gönüllüler engellenirken, bazı yerlerde ise sessizce tolere ediliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
“Nightwatchers”, küçük bir dağ kasabasındaki yerel bir krizi anlatırken, aslında küresel göç politikalarının genel bir eleştirisini sunuyor. Belgesel, AB ülkelerinin sınır güvenliği adına daha sert önlemler alırken, insani değerleri ne ölçüde feda ettiğini sorguluyor. Chamonix gibi zengin bir turizm merkezi, ekonomik açıdan göçmenlerin varlığından rahatsızken, aynı zamanda onların emeğine ve tüketici gücüne bağımlı. Bu çelişki, filmde defalarca vurgulanıyor. Ayrıca, İtalya üzerinden gelen göçmenlerin büyük bir kısmının asıl hedefi Fransa, İsviçre veya Almanya gibi daha kuzeydeki ülkeler. Ancak sınır kontrolleri ve geri itme politikaları, bu kişilerin Alp geçitlerinde mahsur kalmasına neden oluyor.
Film, belgesel türünün sınırlarını zorlayarak, izleyiciyi bir yandan görsel bir şölenle buluşturuyor, diğer yandan ahlaki bir sorgulamaya davet ediyor. Juliette de Marcillac, objektifini hem karlı zirvelere hem de çamur içinde yürümek zorunda kalan insanlara çeviriyor. Belgesel, 2023 yapımı olmasına rağmen, 2024'te halen devam eden Akdeniz ve Alpler üzerinden göç hareketlerinin canlı bir belgesi niteliğinde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
“Nightwatchers” belgeseli, Türkiye'nin de benzer bir ikiliği yaşadığı sığınmacı politikalarına ışık tutuyor. Türkiye, Suriye ve diğer ülkelerden milyonlarca göçmeni ağırlarken, hem insani yükümlülüklerini yerine getirmeye çalışıyor hem de ekonomik ve güvenlik kaygılarıyla karşı karşıya kalıyor. Belgeseldeki gönüllülerin anlık yardım çabaları, Türkiye'deki sivil toplum kuruluşlarının (STK) sınır bölgelerinde yaptığı çalışmaları hatırlatıyor. Aynı şekilde, Avrupa ülkelerinin sığınmacılara yönelik ikiyüzlü tutumları, Türkiye'nin AB ile yürüttüğü göç mutabakatı kapsamında sıkça dile getirdiği bir eleştiri. Bu belgesel, Türk izleyicilerin kendi ülkelerindeki sığınmacı meselesine daha geniş bir perspektiften bakmasını sağlayabilir ve uluslararası alanda Türkiye'nin konumunu anlamada bir çerçeve sunabilir.
