Fransa Ulusal Meclisi, iyileşmesi mümkün olmayan hastalıklarla mücadele eden yetişkinlere, belirli koşullar altında tıbbi yardımla yaşamına son verme hakkı tanıyan bir yasa tasarısını 2 Nisan Çarşamba günü oylamaya hazırlanıyor. Tasarı, ülkede yıllardır süregelen etik ve siyasi tartışmaların ardından geldi. Ancak özellikle sağ partilerin sert muhalefetiyle karşılaşan düzenleme, Fransa'da ötanazi tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Tasarının yasalaşması durumunda Fransa, İsviçre, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg ile birlikte Avrupa'da benzer bir uygulamaya izin veren ülkeler arasına katılacak.
Tasarının içeriği ve kapsamı
Tasarı, yalnızca reşit ve ayırt etme gücüne sahip, iyileşme şansı olmayan ve dayanılmaz acılar çeken hastaların, özgür ve bilinçli iradeleriyle başvurmaları halinde tıbbi yardımlı ölüm hakkını düzenliyor. Başvurular, en az iki doktordan oluşan bir komisyon tarafından değerlendirilecek. Hastanın talebini iki kez yazılı olarak ifade etmesi ve 48 saatlik bir bekleme süresi öngörülüyor. Ayrıca, sağlık çalışanlarının vicdani ret hakkı saklı tutuluyor. Tasarı, aynı zamanda palyatif bakım hizmetlerinin iyileştirilmesi için de ek bütçe ayrılmasını öngörüyor. Ancak sağ partiler, bu düzenlemeyi 'ötanazi yasası' olarak adlandırarak insan hayatının kutsallığı ilkesine aykırı olduğunu savunuyor. Cumhuriyetçiler (LR) partisi başta olmak üzere merkez sağ ve aşırı sağ Ulusal Birlik (RN) partisi, tasarının yaşam hakkını ihlal ettiğini öne sürüyor.
Fransa'da siyasi ve toplumsal boyutu
Fransa'da ötanazi konusundaki kamuoyu araştırmaları, halkın büyük çoğunluğunun (yaklaşık %80) belirli durumlarda tıbbi yardımlı ölüme izin verilmesini desteklediğini gösteriyor. Ancak sağ kesim, bu konuda daha muhafazakâr bir tutum sergiliyor. Sağcı milletvekilleri, tasarının yaşlılar ve engelliler üzerinde psikolojik baskı yaratabileceğini, ayrıca doktorların rollerini 'öldürme' eylemine dönüştüreceğini savunuyor. Fransa'nın sağ partileri, tasarıyı 'neredeyse bir tabu' olarak nitelendiriyor. Öte yandan, sol partiler ve Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un merkezci ittifakı ise düzenlemeyi genel olarak destekliyor. Macron, ötanazinin bireysel özgürlükler ve insan onuru açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak tasarıya karşı çıkan sağ lobi ve Katolik Kilisesi de güçlü bir kampanya yürütüyor. Oyalamada hangi grubun ağır basacağı merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki ötanazi tartışmaları, Türkiye'de de benzer bir yasal düzenleme bulunmamasına rağmen, etik ve hukuk alanında küresel bir referans oluşturuyor. Türkiye'de ötanazi yasal değil ve toplumda geniş bir kabul görmüyor. Ancak bu tartışma, palyatif bakım ve hasta hakları gibi konularda Türkiye'deki sağlık politikalarına dolaylı etki edebilir. Avrupa'da artan sayıda ülkenin ötanaziye izin vermesi, Türkiye'nin uzun vadede bu alandaki uluslararası gelişmeleri izlemesine ve olası etik tartışmalara hazırlıklı olmasına neden olabilir. Doğrudan bir dış politika yansıması olmasa da, bireysel haklar ve sağlık etiği bağlamında küresel ölçekte önemli bir gelişme.
