Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 13 Temmuz’da Paris’te yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın kendi topraklarında Fransız yapımı seyir füzeleri, hassas güdümlü bombalar ve hava savunma önleme füzeleri üretmesine izin verileceğini duyurdu. Macron, ayrıca Ukrayna’nın yeni nesil Fransız-İtalyan hava savunma sistemleri ve Rafale savaş uçakları siparişi verdiğini belirtti. Bu adım, Ukrayna’nın savunma sanayisini yerelleştirme ve lojistik bağımlılığı azaltma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Fransa’nın bu kararı, Kiev’in Rusya’ya karşı savaşında daha bağımsız bir silah tedarik zinciri kurmasına olanak tanıyacak.
Fransa-Ukrayna savunma iş birliği derinleşiyor
Macron, Élysée Sarayı’nda düzenlenen basın toplantısında, Ukrayna’nın Fransız savunma şirketleriyle yaptığı anlaşmaların üretim lisanslarını da içerdiğini söyledi. Buna göre, Ukrayna’daki tesislerde MBDA tarafından üretilen SCALP-EG seyir füzeleri, AASM hassas güdümlü bombalar ve MICA hava savunma füzeleri üretilebilecek. Ayrıca, Ukrayna’nın Eurosam tarafından geliştirilen SAMP/T hava savunma sistemleri ile Dassault Aviation’ın Rafale savaş uçaklarından oluşan bir sipariş verdiği bildirildi. Bu sistemlerin teslimat takvimi ve mali detayları henüz açıklanmadı.
Ukrayna Savunma Bakanı Oleksiy Reznikov, anlaşmayı “tarihi bir adım” olarak nitelendirirken, ülkesinin savunma sanayisini modernize etme hedefini vurguladı. Reznikov, “Bu iş birliği, Ukrayna’nın savaş alanındaki ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda yerel üretim kapasitemizi artırarak dışa bağımlılığımızı azaltacak” dedi. Fransa’nın bu hamlesi, Avrupa Birliği içinde Ukrayna’ya askeri desteğin artırılması yönündeki tartışmaları da hızlandırdı.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa’nın Ukrayna’ya silah üretim lisansı vermesi, Rusya’nın tepkisine yol açarken, savaşın seyrini etkileyebilecek stratejik bir dönüşüm olarak görülüyor. Uzmanlar, Ukrayna’nın kendi topraklarında Batı menşeli silahlar üretmesinin, lojistik sorunları azaltacağını ve savaşın uzun vadeli yönetiminde Kiev’e avantaj sağlayacağını belirtiyor. Öte yandan, bu iş birliği, NATO ve AB ülkeleri arasında Ukrayna’ya silah tedarikine yönelik yeni bir model oluşturabilir. Ancak, bazı analistler, lisanslı üretimin Rusya tarafından hedef alınabilecek tesisleri daha kırılgan hale getirebileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca, Fransa’nın bu adımı, diğer Avrupalı savunma şirketlerini de benzer iş birliklerine teşvik edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa’nın Ukrayna’ya silah üretim lisansı vermesi, Türkiye’nin savunma sanayi ihracatı ve Karadeniz güvenliği açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, Ukrayna’ya daha önce Bayraktar TB2 SİHA’lar ve mühimmat tedarik etmiş, ayrıca Ukrayna ile ortak motor üretimi gibi alanlarda iş birliği yapmıştı. Fransa’nın bu hamlesi, Türkiye’nin Ukrayna pazarındaki rekabetini artırabilir. Ayrıca, savaşın uzaması halinde Karadeniz’deki güvenlik dengeleri etkilenebilir. Türkiye’nin Montrö Sözleşmesi kapsamındaki boğaz geçiş politikası ve arabuluculuk rolü, bu tür silahlanma adımlarından doğrudan etkilenebilir.
