Fransa hükümeti, ulusal güvenlik endişeleri kapsamında stratejik öneme sahip şirketlere yönelik Avrupa dışı yatırımların denetimini güçlendiriyor. Yeni düzenlemeyle birlikte, yabancı yatırımcıların Fransız şirketlerindeki hisse alımları için hükümete bildirimde bulunmaları gereken eşik oran düşürüldü. Uzmanlar, bu adımın Fransa'nın teknolojik ve savunma alanındaki bağımsızlığını koruma hedefi olarak okunuyor.
Hangi sektörler kapsamda?
Resmi Gazete'de yayımlanan kararname ile Fransa, ülkenin stratejik sektörleri olarak tanımlanan enerji, ulaştırma, telekomünikasyon, sağlık ve özellikle yapay zeka ile yarı iletken alanlarında faaliyet gösteren şirketlere yapılacak yabancı yatırımlarda onay sürecini sıkılaştırdı. Artık bu sektörlerde Avrupa Birliği dışından gelen yatırımcıların, oy hakkına sahip hisse senetlerinde ya da imtiyazlı paylarda edindikleri oranın belirli bir eşiği aşması durumunda hükümetten ön izin alması gerekiyor.
Yeni düzenleme ile eşik oran, önceki uygulamalara kıyasla önemli ölçüde düşürüldü. Özellikle savunma sanayii, siber güvenlik ve kritik altyapı gibi alanlarda yatırım yapacak şirketlerin, Fransız devletinin yetkili birimlerine başvurarak güvenlik onayı alması zorunlu hale geldi. Fransız Ekonomi Bakanlığı yetkilileri, bu adımın amacının 'ulusal güvenlik açısından hassasiyet taşıyan sektörlerde yabancı devletlerin kontrolünü engellemek' olduğunu belirtti.
Küresel ve bölgesel bağlam
Fransa'nın bu hamlesi, Avrupa genelinde yabancı yatırımların artan bir şekilde mercek altına alındığı bir döneme denk geliyor. Almanya, İtalya ve İspanya gibi ülkeler de son yıllarda stratejik sektörlerde ulusal güvenlik önlemlerini genişletmişti. Avrupa Birliği genelinde blok dışı yatırımların yüzde 20'sinin stratejik sektörlerde yoğunlaştığı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrası bu alandaki farkındalığın arttığı belirtiliyor.
Uzmanlar, Fransa'nın bu adımının özellikle Çin ve ABD merkezli yatırımcıları etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Savunma teknolojileri ve yapay zeka gibi alanlarda teknolojik üstünlük sağlamaya çalışan ülkelerin, Fransız şirketlerine yönelik satın alma girişimlerinde daha fazla engelle karşılaşabileceği ifade ediliyor. Fransız hükümeti, bu düzenlemelerin yatırımları tamamen engellemek değil, 'kontrollü bir şekilde' sürdürmek amacında olduğunu vurguluyor.
Öte yandan, bazı ekonomistler daha sıkı denetimlerin Fransa'ya yönelik doğrudan yabancı yatırımları caydırabileceği endişesini dile getiriyor. Geçtiğimiz yıl Fransa, Avrupa'nın en büyük yabancı yatırım çeken ülkelerinden biri oldu ve hükümet, yatırım ortamını iyileştirerek küresel sermayeyi çekmeye çalışıyor. Bu nedenle, yeni düzenlemenin yatırım ortamı üzerindeki dengeleri gözeterek uygulanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın yabancı yatırım denetimlerini sıkılaştırması, küresel yatırım akışlarında yeni dinamikler yaratma potansiyeline sahip. Türkiye, savunma sanayii ve teknoloji alanlarında Fransa ile çeşitli iş birliği projeleri yürüten bir ülke. Bu düzenleme, Fransız şirketlerine yapılacak olası Türk yatırımlarını doğrudan etkileyebileceği gibi, Avrupa genelinde yabancı yatırım mevzuatının sertleşmesine de örnek teşkil ediyor. Türk yatırımcıların, bu tür düzenlemeleri yakından takip etmesi ve stratejik sektörlerde Fransız veya diğer Avrupa ülkelerindeki yatırımlarını gözden geçirmesi gerekebilir.
