Fransa'da 11 yaşındaki Lyhanna adlı kız çocuğunun kaybolmasıyla ilgili yargı sürecinde yaşanan ciddi ihmaller ülkede büyük bir öfke dalgasına yol açtı. Olayın kamuoyunda yarattığı infial sonrası Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, konuya ilişkin olarak İçişleri Bakanı, Adalet Bakanı ve diğer ilgili bakanları acil bir toplantıya çağırdı. Hükümet kaynakları, toplantının Cuma günü gerçekleştiğini ve 11 yaşındaki Lyhanna'nın vakasında adli hataların ve müdahale fırsatlarının kaçırılmasının detaylı bir şekilde masaya yatırıldığını bildirdi. Lyhanna'nın kimliği şu an için resmi olarak açıklanmayan bir kod adıyla anılsa da, medyada yer alan bilgilere göre çocuk, son olarak Lyon yakınlarında görüldü ve ailesi yetkililere başvurdu. Olay, Fransa'da çocuk koruma sisteminin ne kadar etkin işlediğini yeniden tartışmaya açtı.
Gelişmenin arka planı: Yargı sisteminde derin çatlaklar
Olayın perde arkasında, çocuğun kaybolmasından önce ailenin ve sosyal hizmetlerin defalarca yetkililere başvurduğu ancak etkili bir müdahale yapılamadığı iddia ediliyor. Fransız basınına yansıyan haberlere göre, Lyhanna'nın ailesi daha önce tehdit ve şiddet vakaları nedeniyle polise ve savcılığa başvurmuş, ancak başvuruların birçoğu 'yetersiz delil' gerekçesiyle işleme konulmamış. Bu durum, özellikle çocuk koruma alanında görev yapan sivil toplum örgütlerinin büyük tepkisini çekti. 'Çocukları Koruyalım' derneği sözcüsü yaptığı açıklamada, "Bu vaka, sistemin ne kadar kırılgan olduğunu gösteriyor. Yetkililer uyarıları dikkate almış olsaydı, belki de Lyhanna şu an evinde olacaktı" ifadelerini kullandı. Toplantıda, benzer vakalarda erken uyarı mekanizmalarının nasıl güçlendirilebileceği ve yargı sürecinde koordinasyonun nasıl artırılabileceği konusunun ele alındığı belirtiliyor.
Olay, Fransa'da adalet sisteminin işleyişine yönelik eleştirileri yeniden alevlendirdi. Özellikle çocuklara yönelik şiddet ve ihmal vakalarında hukuki sürecin yavaş işlemesi, kamuoyunda sıkça dile getirilen bir şikayet konusu. Muhalefet partileri, hükümeti "çocukların güvenliğini ikinci plana atmakla" suçlarken, Adalet Bakanı Eric Dupond-Moretti'nin istifası çağrıları da yapılıyor. Bununla birlikte, hükümetin toplantı sonrası yayınladığı kısa bildiride, "yaşananlardan ders çıkarılacağı" ve "çocuk koruma sisteminde reform yapılacağı" vurgulandı. Reform paketinde, risk altındaki çocukların izlenmesi için dijital takip sistemlerinin devreye sokulması ve aile içi şiddet bildirimlerinin anında değerlendirilmesi için özel bir ekip kurulması gibi önlemlerin bulunduğu iddia ediliyor.
Bölgesel veya küresel boyut: Avrupa'da artan çocuk koruma endişesi
Bu vaka, yalnızca Fransa'da değil, tüm Avrupa'da çocuk ihmal ve istismarına karşı alınan önlemlerin yeterliliğini sorgulatan bir boyut kazandı. Son yıllarda Almanya, İngiltere ve İtalya gibi ülkelerde de benzer vakalar gündeme gelmiş, bu ülkeler çocuk koruma sistemlerinde köklü reformlara gitmek zorunda kalmıştı. Avrupa Konseyi'nin yayımladığı son rapora göre, kıtada her yıl binlerce çocuk ihmal veya istismar nedeniyle hayatını kaybederken, bir o kadar çocuk da kayıp olarak kayıtlara geçiyor. Fransa'daki bu olay, AB ülkeleri arasında çocuk koruma alanında ortak bir veri tabanı oluşturulması ve risk değerlendirme kriterlerinin standartlaştırılması yönündeki çağrıları da güçlendirdi. Avrupa Parlamentosu'nda yapılan oturumda, Fransız milletvekilleri konuyu gündeme getirerek, "Her çocuk Avrupa'nın sorumluluğundadır" mesajını verdi. Olay, ayrıca sosyal medyada geniş yankı bulurken, #JusticePourLyhanna etiketiyle binlerce paylaşım yapıldı. Fransız hükümetinin atacağı adımlar, diğer Avrupa ülkeleri için de bir model oluşturabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu vaka, Türkiye'de de çocuk koruma sisteminin güçlendirilmesi gerekliliğini bir kez daha hatırlatıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar ve 2024'te yürürlüğe giren yeni yasa ile risk altındaki çocukların takibi artırılmış olsa da, sahadaki uygulamalarda aksaklıklar yaşanabiliyor. Bu tür adli ve idari ihmaller, Türkiye'de de kamuoyunda tepkilere yol açmakta ve sistemin sorgulanmasına neden olmaktadır. Fransa'daki reform çabaları, Türkiye'nin de çocuk koruma mekanizmalarında dijital dönüşüm ve koordinasyonu artırma yönünde ilham verici olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin AB ile yürüttüğü müzakere sürecinde çocuk hakları ve adalet sistemi uyumu başlıkları, bu tür vakaların Türk dış politikasında bir referans noktası olarak kullanılmasına yol açabilir.
