Fransa ve İtalya, Lübnan'da görev yapan Birleşmiş Milletler Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) yerini alacak yeni bir uluslararası koalisyon oluşturulmasını önerdi. Middle East Eye'ın haberine göre, iki ülke Lübnan'daki istikrarsız güvenlik durumuna kalıcı bir çözüm getirmek amacıyla mevcut BM misyonunun kapsamını genişleten alternatif bir yapılanma için kulis faaliyetlerine başladı. Öneri, İsrail ile Hizbullah arasında artan gerilim ve UNIFIL'in etkinliğine yönelik eleştirilerin gölgesinde gündeme geldi. Diplomatik kaynaklar, girişimin henüz erken aşamada olduğunu ve BM Güvenlik Konseyi'nin onayına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Yeni koalisyonun kapsamı ve hedefleri
Önerilen koalisyon, UNIFIL'in mevcut görev yetkisini genişleterek Lübnan ordusunun güney bölgesinde daha etkin kontrol sağlamasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Fransa ve İtalya, mevcut barış gücünün sadece gözlem ve raporlama yapmakla sınırlı kaldığını, ancak yeni yapılanmayla daha proaktif bir güvenlik modeli oluşturulabileceğini savunuyor. Koalisyonun, deniz ve hava sınırları dahil olmak üzere Lübnan'ın egemenliğini güçlendirmek için devriye faaliyetleri yürütmesi planlanıyor. İtalya, halihazırda UNIFIL'e en fazla asker gönderen ülkelerden biri olarak ön planda yer alırken, Fransa ise bölgedeki tarihsel etkisini kullanarak siyasi destek sağlamaya çalışıyor. Ancak öneri, özellikle İsrail'in Hizbullah'ın silahlanmasına yönelik endişeleri ve Lübnan'daki siyasi kriz nedeniyle karmaşık bir zeminde ilerliyor.
Bölgesel ve uluslararası boyut
Yeni koalisyon önerisi, Lübnan'ın 2020'den bu yana yaşadığı ekonomik çöküş ve siyasi felçle mücadele ettiği bir dönemde ortaya çıkıyor. UNIFIL, 1978'de kurulmasından bu yana İsrail-Lübnan sınırında istikrarı sağlamakla görevli olsa da, özellikle 2006 savaşından sonra misyonunun kapsamı genişletilmişti. Ancak son yıllarda Hizbullah'ın İsrail sınırı yakınında askeri varlık kurması ve İsrail'in hava saldırıları, ateşkes ihlallerine yol açtı. Fransa-İtalya girişimi, ABD'nin bölgedeki angajmanını azaltması ve Avrupa Birliği'nin Akdeniz'de daha aktif rol alma isteğiyle de bağlantılı. Uzmanlar, koalisyonun başarılı olması için İran ve Suudi Arabistan gibi bölgesel aktörlerin de desteğinin gerektiğini vurguluyor. Öte yandan, Rusya ve Çin'in BM Güvenlik Konseyi'ndeki pozisyonları da süreci etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu girişim, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki çıkarları ve Lübnan ile tarihsel bağları açısından yakından izlenmelidir. Türkiye, halihazırda UNIFIL'de asker bulundurmamakla birlikte, Lübnan'da siyasi ve insani alanda etkin bir aktördür. Yeni koalisyonda AB ülkelerinin baskın olması, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu sınırlayabilir. Ancak Ankara, İsrail-Hizbullah geriliminde tarafsız bir pozisyon izlerken, Lübnan'ın toprak bütünlüğünü desteklemektedir. Fransa ve İtalya'nın önerisi, BM ve Avrupa güvenlik mimarisi içinde Türkiye'nin rolünü yeniden tanımlayabilir; bu nedenle Ankara'nın sürece dahil olma veya alternatif bir pozisyon geliştirme ihtimali değerlendirilmelidir. Ayrıca, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz yetki alanları tartışmaları göz önüne alındığında, Lübnan'daki güvenlik düzenlemeleri Türkiye'nin bölgesel politikalarını doğrudan etkileyebilir.
