Fransa'nın güneyindeki Aude bölgesinde bulunan Pomas köyü, Salı günü nadir görülen şiddetli bir hortumun hedefi oldu. Yaklaşık 900 nüfuslu köy, dakikalar içinde büyük bir yıkımla karşı karşıya kaldı. En az 39 kişinin yaralandığı, iki kişinin durumunun ağır olduğu bildirildi. Belediye Başkanı Alain Audouy, köyün halini 'savaş alanına benzetti' ve 'bölge adeta bir savaştan çıkmış gibi' ifadelerini kullandı. Hortum, çatıları uçurdu, ağaçları kökünden söktü, arabaları savurdu ve birçok binayı kullanılamaz hale getirdi.
Gelişmenin arka planı
Météo-France, bölgede kuvvetli fırtına uyarısı yapmış ancak hortumun bu kadar şiddetli olacağı öngörülememişti. Hortum, yerel saatle öğleden sonra etkili oldu ve yaklaşık 10 dakika sürdü. Köydeki birçok evin çatısı uçtu, bazı binaların duvarları yıkıldı. Elektrik hatları zarar gördüğü için köyün büyük bölümünde elektrik kesintisi yaşandı. İtfaiye ve kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanları aramak için seferber oldu. Bölge valiliği, geçici barınma merkezleri kurduğunu açıkladı.
Görgü tanıkları, hortumun geldiğini gördüklerinde sadece birkaç saniye içinde her şeyin ters döndüğünü anlattı. Köy sakinlerinden Marie Dupont, 'Evimin camları kırıldı, çatının bir kısmı uçtu. Daha önce böyle bir şey görmedim. Allah'tan evdeydim, dışarıda olsaydım ne olurdu bilmiyorum' dedi. Yerel yetkililer, hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve eyalet acil durum fonundan yardım sağlanacağını belirtti.
Bu hortum, Fransa'da son yıllarda görülen en şiddetli hortumlardan biri olarak kaydedildi. 2019'da da Aude bölgesinde sel felaketi yaşanmış, 15 kişi hayatını kaybetmişti. İklim değişikliğinin etkisiyle aşırı hava olaylarının sıklığının ve şiddetinin arttığı belirtiliyor. Météo-France, hortumun oluşumunda Akdeniz üzerindeki sıcak ve nemli havanın etkili olduğunu açıkladı.
Bölgesel veya küresel boyut
Fransa genelinde son yıllarda hortum vakaları artsa da, bu ölçekte bir hortum nadir görülüyor. Avrupa'da hortumlar daha çok kuzeybatı Avrupa'da, özellikle İngiltere ve Benelüks ülkelerinde meydana geliyor. Ancak iklim modelleri, Akdeniz havzasında da hortum oluşumunun artabileceğine işaret ediyor. Nitekim 2021'de İtalya ve Yunanistan'da da şiddetli hortumlar yaşanmıştı. Bu tür aşırı hava olayları, Avrupa Birliği'nin afet yönetimi mekanizmalarını daha etkin kullanmasını gerektiriyor.
Avrupa ülkeleri, iklim değişikliğine uyum kapsamında altyapılarını güçlendirme çalışmaları yürütüyor. Ancak bu tür ani hava olaylarının tahmin edilmesi ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi öncelikli konular arasında. Fransa İçişleri Bakanı Gérald Darmanin, olay sonrası yaptığı açıklamada, 'İklim değişikliğinin etkilerine karşı daha hazırlıklı olmalıyız' diyerek ekiplerin olay yerinde olduğunu bildirdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'daki bu doğal afet, iklim değişikliğinin Avrupa genelinde yol açtığı yıkıcı etkileri bir kez daha gözler önüne serdi. Türkiye, benzer şekilde son yıllarda aşırı hava olaylarıyla sık sık karşılaşıyor. Özellikle Akdeniz iklim kuşağında yer alan Türkiye'de hortum ve seller daha sık görülmeye başlandı. Bu durum, Türkiye'nin afetlere hazırlık ve erken uyarı sistemlerini geliştirme ihtiyacını ortaya koyuyor. Ayrıca, Avrupa Birliği ile sürdürülen iklim değişikliği ile mücadele ortaklığı kapsamında, benzer afetlere karşı ortak projeler geliştirilmesi önem taşıyor. Türkiye'nin de benzer afetlere karşı kentsel dönüşüm ve altyapı çalışmalarını hızlandırması gerektiği değerlendiriliyor.
