Fransa Ulusal Meclisi, gece boyunca süren gergin bir oturumun ardından, ülkede yasaklanmış ancak Avrupa Birliği’nin diğer üyelerinde hâlâ kullanılabilen iki pestisitin geçici olarak yeniden kullanımına kapı aralayan acil tarım yasasını onayladı. Tarım sektörünün artan taleplerine yanıt olarak sunulan yasa, özellikle çiftçilerin ekonomik baskılar nedeniyle yoğun şekilde protesto düzenlediği bir dönemde parlamentodan geçti. Hükümet, yasanın bir yıl süreyle yürürlükte kalacağını ve bu süre zarfında pestisitlerin kullanımının sıkı denetim altında olacağını duyurdu.
Tartışmalı Pestisitler ve Çevresel Endişeler
Yasa kapsamında geri dönmesi muhtemel iki pestisit, özellikle arı popülasyonlarına ve su kaynaklarına verdiği zararlarla biliniyor. Fransa, 2018’de bu maddelerin kullanımını yasaklamıştı ancak AB düzeyinde ortak bir yasak bulunmuyor. Komşu ülkelerde hâlâ kullanılabilen bu kimyasalların Fransa’da yasaklı olması, çiftçiler arasında haksız rekabet yarattığı gerekçesiyle uzun süredir eleştiriliyordu. Meclis’teki tartışmalar sırasında Yeşil milletvekilleri, yasanın çevre ve halk sağlığı açısından geri adım anlamına geldiğini savunurken, iktidar partisi ve muhafazakar gruplar, çiftçilerin ayakta durabilmesi için geçici bir önlem olarak gerekli olduğunu belirtti. Tarım Bakanı, yasa metninde yapılan değişikliklerle pestisitlerin kullanımının “kesinlikle sınırlı ve denetimli” olacağını vurguladı.
AB ve Uluslararası Boyut
Fransa’nın bu adımı, AB’nin ortak tarım politikası ve pestisit düzenlemeleri açısından da tartışma yaratmış durumda. AB, Yeşil Mutabakat kapsamında 2030’a kadar pestisit kullanımını yarıya indirme hedefi koyarken, Fransa’nın bu yasası birlik içinde çifte standarda yol açabileceği endişelerini doğuruyor. Özellikle Almanya ve Hollanda gibi ülkeler, Fransa’nın bu kararının AB’nin çevre politikalarını zayıflatacağını düşünüyor. Diğer yandan, İtalya ve İspanya gibi Akdeniz ülkeleri, benzer baskılarla karşı karşıya oldukları için Fransa’nın hamlesini yakından izliyor. Avrupa Parlamentosu’ndaki çevre komitesinden yapılan açıklamada, bu tür ulusal düzenlemelerin AB standartlarını baltalayabileceği ve ortak pazarın işleyişini bozabileceği uyarısı yapıldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa’nın pestisit yasağında esnemesi, Türkiye’nin tarım ihracatı açısından doğrudan bir kısa vadeli etki yaratmasa da, AB’nin pestisit regülasyonlarındaki olası gevşeme eğilimi dikkatle izlenmeli. Türkiye, AB’ye tarım ürünleri ihraç ederken AB standartlarına uyum sağlamak zorunda; Fransa benzeri adımlar, bu standartların gelecekte daha esnek hale gelmesine yol açabilir. Ayrıca, Türkiye’nin kendi tarım politikalarında pestisit kullanımı konusunda dengeyi koruması gerekiyor. Çevre ve sağlık risklerine rağmen, ekonomik kaygılarla alınan bu tür kararlar, Türkiye’deki benzer tartışmalara da emsal teşkil edebilir.
