Fransa, 14 Temmuz 2024 tarihinde Ulusal Bayramı'nı (Bastille Günü) kutlarken, başkent Paris'teki geleneksel askeri geçit töreninde Ukrayna'ya verdiği desteği ve ülkenin yeniden silahlanma çabalarını ön plana çıkardı. Tören, Fransız Devrimi'nin başlangıcı olarak kabul edilen Bastille Hapishanesi'nin 1789'daki düşüşünün yıldönümünde düzenlendi. Bu yılki törenin odağında, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında Kiev yönetimine sağlanan askeri yardım ve Fransa'nın kendi savunma kapasitesini güçlendirme hedefi yer aldı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde gerçekleşen etkinlikte, 500'den fazla koalisyon askeri de dahil olmak üzere binlerce personel ve çok sayıda askeri araç geçit yaptı.
Geleneksel geçit töreni ve Ukrayna vurgusu
Paris'in ünlü Champs-Élysées Caddesi'nde düzenlenen törende, Fransız ordusunun yanı sıra Almanya, Polonya, İspanya, İngiltere ve ABD dahil müttefik ülkelerin askerleri de yer aldı. Törenin açılışını yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna'nın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü için verdikleri mücadelenin Avrupa güvenliği açısından hayati olduğunu vurguladı. Macron, konuşmasında, Fransa'nın Ukrayna'ya askeri ve insani yardım sağlamaya devam edeceğini, aynı zamanda Avrupa'nın kendi savunma kabiliyetlerini artırması gerektiğini belirtti. Törende, Leclerc tankları, Caesar obüsleri ve Rafale savaş uçakları gibi Fransız yapımı silah sistemlerinin yanı sıra, Ukrayna'ya teslim edilen bazı sistemlerin benzerleri de sergilendi.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa'nın 14 Temmuz kutlamaları, sadece ulusal bir bayram olmanın ötesinde, ülkenin jeopolitik önceliklerini yansıtan bir vitrin işlevi görüyor. Bu yılki tören, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşının devam ettiği ve Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir döneme denk geldi. Fransa, NATO içinde Ukrayna'ya en fazla askeri yardım sağlayan ülkelerden biri olarak öne çıkarken, Macron'un Avrupa'nın stratejik özerkliği çağrıları da törende dolaylı olarak yankı buldu. Törene katılan yabancı askerler, Batı ittifakının Ukrayna konusundaki birlik mesajını güçlendirdi. Öte yandan, etkinlik Fransa'nın Afrika ve Orta Doğu'daki askeri varlığının yanı sıra, Hint-Pasifik bölgesindeki angajmanlarının da altını çizdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Fransa'nın Ukrayna'ya desteğini bu denli görünür kılması, Türkiye'nin Ukrayna-Rusya savaşındaki denge politikası açısından önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında Karadeniz'deki geçişleri kontrol ederken, hem Ukrayna'ya insansız hava araçları sağlıyor hem de Rusya ile enerji ve ticaret bağlarını sürdürüyor. Fransa'nın Ukrayna'ya sağladığı ağır silahlar (Ceasar obüsleri gibi) Türkiye'nin de bölgedeki askeri dengeleri etkileyebilecek üretim kapasitesine sahip olduğunu hatırlatıyor. Ayrıca, Macron'un Avrupa stratejik özerkliği vurgusu, Türkiye'nin AB ile ilişkileri ve NATO içindeki konumu açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişme. Türkiye, bu süreçte kendi savunma sanayii hamlelerini hızlandırarak, hem Batılı müttefiklerine hem de alternatif pazarlara yönelik ürünlerini çeşitlendirme fırsatı bulabilir.
