Florida'da bir tüp bebek kliniğinin hatası sonucu kendilerine ait olmayan bir embriyoyu taşıyan Steven Mills ve Tiffany Score çifti, çocuğun biyolojik ebeveynleriyle uzlaşmaya vararak bebeğin kalıcı velayetini üstlendi. Mahkeme belgelerine göre taraflar, çocuğun menfaatini gözeten bir anlaşma imzaladı. Olay, 2026 yılının başında Florida'da bir doğurganlık kliniğinde yaşanan karışıklığın ardından ortaya çıkmıştı.
Gelişmenin arka planı
Steven Mills ve Tiffany Score çifti, tüp bebek tedavisi için gittikleri klinikte kendilerine yanlış embriyo transfer edildiğini öğrendi. Doğan bebeğin genetik testleri, çocuğun biyolojik olarak başka bir çifte ait olduğunu gösterdi. Olayın ortaya çıkmasının ardından iki aile arasında velayet konusunda hukuki bir süreç başladı. Ancak mahkeme, çocuğun yararını gözeterek tarafları uzlaşmaya teşvik etti. Yapılan anlaşma kapsamında Mills ve Score, bebeğin velayetini alırken, biyolojik ebeveynlerin çocukla belirli aralıklarla görüşme hakkı saklı kaldı.
Florida eyaletinde bu tür vakalar nadir değil. 2024 yılında benzer bir olayda, bir çift yanlış embriyo taşıdıklarını öğrenince uzun süreli bir hukuk mücadelesi vermek zorunda kalmıştı. Uzmanlar, tüp bebek kliniklerinde laboratuvar hatalarının önlenmesi için daha sıkı düzenlemeler gerektiğini vurguluyor. Özellikle embriyo etiketleme ve takip sistemlerinin geliştirilmesi, bu tür karışıklıkların önüne geçebilir.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu olay, tüp bebek teknolojisinin yaygınlaştığı günümüzde etik ve hukuki tartışmaları yeniden alevlendirdi. ABD'de yılda yaklaşık 80.000 tüp bebek tedavisi uygulanırken, embriyo karışıklığı vakaları nadir de olsa ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Olay, yalnızca Florida'da değil, tüm ABD'de doğurganlık kliniklerine yönelik denetimlerin artırılması çağrılarına yol açtı. Benzer vakalar İngiltere, Avustralya ve Kanada gibi ülkelerde de görülmüş, bu ülkelerde daha sıkı yönetmelikler getirilmişti. Küresel ölçekte, embriyo sahipliği ve velayet konularındaki hukuki boşluklar, uluslararası aile hukuku çerçevesinde ele alınmayı bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de tüp bebek uygulamaları Sağlık Bakanlığı tarafından sıkı denetlenmekle birlikte embriyo karışıklığı vakalarına nadir rastlanıyor. Ancak bu tür uluslararası olaylar, Türk hukuk sisteminde de benzer durumlar için emsal teşkil edebilir. Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taraf olması, velayet ve özel hayatın korunması gibi konularda uluslararası yargı kararlarını dikkate almasını gerektiriyor. Ayrıca, Türk vatandaşlarının yurtdışında tüp bebek tedavisi görmesi durumunda olası hukuki ihtilaflarda, bu tür uluslararası kararlar yol gösterici olabilir. Olay, Türkiye'deki doğurganlık kliniklerinin de embriyo takip sistemlerini güçlendirmesi gerektiğini hatırlatıyor.
