Litwin Books tarafından 2026 yılında yayımlanması planlanan Resisting Erasure: Libraries in Palestine and Palestine in Libraries (Kayıtları Silmeye Direniş: Filistin'de Kütüphaneler ve Kütüphanelerde Filistin) adlı kitap, Filistin'deki kütüphanelerin ve arşivlerin karşı karşıya olduğu sistematik baskı ve yok etme politikalarını mercek altına alıyor. Kitabın önsözünde Emily Drabinksy, 2003 yılında işgal altındaki Batı Şeria'da yerleşimci sömürgeciliği ve apartheid üzerine makaleleri dizinlerken karşılaştığı zorlukları anlatıyor. Drabinksy, "Kullanmam gereken eş anlamlılar sözlüğü..." diyerek başladığı cümlesinde, o dönemde karşılaştığı sansür ve sınıflandırma sorunlarına işaret ediyor. Bu önsöz, kitabın ana temasını oluşturuyor: Filistin'le ilgili bilginin bastırılması ve buna karşı verilen mücadele.
Filistin'de Kütüphanelerin Karşılaştığı Zorluklar
Filistin'deki kütüphaneler ve arşivler, on yıllardır işgal, yerleşimci şiddeti ve idari kısıtlamalar altında varlığını sürdürmeye çalışıyor. Özellikle 1948 Nekbe'sinden bu yana Filistinliler, kültürel ve tarihi miraslarını korumak için büyük çaba sarf ediyor. Ancak İsrail makamları, Filistin kültürel kurumlarına yönelik baskılarını sürdürüyor. 2003 yılında Drabinksy'nin yaşadığı deneyim, Batı Şeria'da kütüphanecilik faaliyetlerinin ne denli siyasi baskılarla karşılaştığını gözler önüne seriyor. O dönemde, Filistin topraklarındaki yerleşim birimleri ve apartheid uygulamaları hakkında tarafsız bilgiye ulaşmak ve bunu sınıflandırmak bile zorluklarla dolu.
Kitap, Filistin'deki kütüphanelerin sadece bilgi depoları değil, aynı zamanda direniş merkezleri olduğunu vurguluyor. Özellikle Gazze ve Batı Şeria'daki kütüphaneler, işgal altında kültürel kimliği korumanın sembolü haline gelmiş durumda. Son yıllarda Gazze'de yaşanan çatışmalar sırasında birçok kütüphane ve arşiv zarar gördü veya yıkıldı. Bu durum, Filistin halkının hafızasının silinmesine yönelik bir girişim olarak değerlendiriliyor.
Kitabın editörleri ve yazarları, Filistin'deki kütüphanecilik faaliyetlerinin karşılaştığı engelleri belgeleyerek uluslararası kamuoyuna duyurmayı amaçlıyor. Kitapta, Filistinli kütüphanecilerin ve arşivcilerin yaşadıkları zorluklar, sansür uygulamaları ve kültürel mirasın korunması için verilen mücadeleler ele alınıyor.
Küresel Kütüphanecilik ve Bilgi Erişimi Bağlamı
Filistin'deki durum, küresel kütüphanecilik etiği ve bilgi erişimi tartışmalarıyla yakından ilişkili. Kütüphaneciler, bilgiye erişim özgürlüğünü savunurken, Filistin gibi çatışma bölgelerinde bu ilkelerin nasıl uygulanacağı konusunda ciddi ikilemlerle karşılaşıyor. Drabinksy'nin deneyimi, Batılı kütüphanecilik standartlarının ve sınıflandırma sistemlerinin (örneğin Kongre Kütüphanesi Sınıflandırma Sistemi) Filistin gerçeğini yansıtmada yetersiz kaldığını, hatta bazen bilgiyi çarpıttığını gösteriyor.
Kitap, Filistin'deki kütüphanelerin yanı sıra dünya genelindeki kütüphanelerde Filistin koleksiyonlarının nasıl ele alındığını da inceliyor. Özellikle ABD ve Avrupa'daki kütüphanelerde Filistin'e dair materyallerin sınıflandırılması, erişilebilirliği ve sansürü konuları ele alınıyor. Bu bağlamda kitap, Filistin meselesinin küresel bilgi sistemlerindeki yerini sorguluyor.
Litwin Books, daha önce de Filistin ve Orta Doğu üzerine eleştirel kitaplar yayımlamış bir yayınevi. Resisting Erasure, 2026'da yayımlanacak olmasına rağmen şimdiden akademik çevrelerde ve kütüphanecilik camiasında ilgi uyandırmış durumda. Kitap, Filistin'deki kütüphanelerin karşılaştığı zorlukları belgeleyen ilk kapsamlı çalışmalardan biri olma özelliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Filistin'deki kütüphanelerin ve arşivlerin karşılaştığı baskılar, Türkiye'nin kültürel diplomasi ve insan hakları söylemi açısından önemli bir referans noktası oluşturuyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bölgede etkili bir aktör olmayı sürdürürken, kültürel mirasın korunması ve bilgiye erişim özgürlüğü konularında uluslararası platformlarda sesini yükseltiyor. Bu kitap, Türkiye'deki kütüphanecilik ve akademik çevreler için de Filistin meselesine eleştirel bir bakış sunabilir. Ayrıca Türkiye, kendi arşivlerinde ve kütüphanelerinde Filistin'e dair belgelerin korunması ve erişilebilirliği konusunda da hassasiyet göstermeli. Bu tür yayınlar, Türkiye'nin Filistin'e yönelik kültürel ve akademik desteğini güçlendirebilir.
